Bij de worm C. elegans verspreidt de lijkstijfheid (blauw) zich terwijl het dier nog leeft. 

© David Gems/UCL

Worm leert ons iets over de dood

Drie à vier uur na je dood worden je spieren stijf. En door een speciale worm te onderzoeken hebben wetenschappers ontdekt waarom deze lijkstijfheid optreedt.

31 juli 2018 door de redactie

De toestand van het hart en de hersenen bepalen wanneer iemand medisch en juridisch dood is, maar in biologisch opzicht treedt de dood in een aantal fasen in. 

Wetenschappers van het University College London in Groot-Brittannië deden onderzoek naar de processen die zich voltrekken in cellen wanneer ze ouder worden en sterven. 

Lijkstijfheid treedt vóór de dood in

Bij mensen ontstaat rigor mortis of lijkstijfheid doorgaans drie à vier uur nadat hart en hersenen ermee zijn opgehouden.  

Maar bij de worm C. elegans, die de wetenschappers onderzochten, gaat het anders. De lijkstijfheid begint al terwijl de worm nog leeft. Er vindt een kettingreactie plaats waarbij de dood van één cel de naburige cellen ertoe lijkt aan te zetten om ook te sterven. 

Als de cellen geen energie meer produceren in de vorm van het molecuul ATP, raken ze ook het vermogen kwijt om calcium vast te houden.  

Doordat er nu calcium in het weefsel komt, trekken eerst de spieren en later de organen zich samen en worden ze stijf. Onder de microscoop kunnen de wetenschappers zien hoe de dood zich langzaam verspreidt in het lichaam van de worm.

Veroudering is een raadsel

De onderzoekers denken dat ze nu weten hoe de dood intreedt bij meercellige organismen. Er is veel onderzoek gedaan naar de manier waarop individuele cellen verouderen en afsterven, maar wat precies het proces in meercellige organismen zoals wij op gang brengt en houdt, is nog een raadsel. 

De kettingreactie waarbij de dood van één cel tot de dood van de volgende leidt, kan misschien ook verklaren hoe ons weefsel tijdens ons leven veroudert. 

Word wijzer over het lichaam

Met Wetenschap in Beeld steek je veel op over de manier waarop verborgen zintuigen, elektrische signalen en miljoen witte en rode bloedcellen voortdurend samenwerken om jou in leven te houden.

Op dit moment hebben we een mooie zomeraanbieding: 50% vakantiekorting! Wees er snel bij.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: