Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Tatu og Najin er de sidste to nordlige hvide næsehorn på Jorden.

Wetenschappers door het dolle: doorbraak kan neushoorn voor uitsterven behoeden

Vorig jaar stierf het laatste mannetje van de noordelijke witte neushoorn. Normaal betekent dit dat een soort is uitgestorven. Maar met behulp van ingevroren neushoornsperma en afgenomen neushoorneicellen is het wetenschappers gelukt de eerste stap te zetten om deze soort te redden.

Shutterstock

Volgens de VN worden 1 miljoen planten- en diersoorten bedreigd met uitsterven.

Eén daarvan is de noordelijke witte neushoorn, waarvan het bestand op dit moment slechts bestaat uit twee vrouwtjes die in gevangenschap leven – namelijk Najin en Fatu, die moeder en dochter zijn. Vorig jaar stierf het enige overgebleven mannetje, Sudan, en velen dachten dat daarmee het uitsterven van deze diersoort een feit was.

Maar met een ambitieus reddingsplan zijn wetenschappers nu bezig deze soort weer nieuw leven in te blazen.

Sudan was het laatste mannetje van de noordelijke witte neushoorn

Op 19 maart 2018 stierf Sudan – het laatste mannetje van de noordelijke witte neushoorn. Hij werd 45 jaar.

© Shutterstock

Ingevroren sperma, 10 eicellen en verwante draagmoeders

Met behulp van kunstmatige bevruchting kunnen de wetenschappers de eicellen van de vrouwtjes insemineren met het sperma van Sudan en andere mannetjes. Dit sperma is namelijk na hun dood ingevroren met behulp van een techniek die cryopreservatie wordt genoemd.

Daarnaast willen de wetenschappers de eicellen plaatsen in de vrouwtjes van een nauw verwante neushoornsoort, namelijk de zuidelijke witte neushoorn, en hen als draagmoeder voor nieuwe neushoornbaby’s gebruiken.

Naast het probleem dat er geen mannetje meer is, is het namelijk ook problematisch dat men in 2014 heeft ontdekt dat de nog resterende vrouwtjes niet in staat zijn om een zwangerschap te voldragen.

De beste overlevingskans van de neushoorn ligt daarom bij de wetenschap en de eerste doorbraak heeft nu eindelijk plaatsgevonden.

Nadat er eicellen waren afgenomen – een ingreep die nog nooit op de noordelijke witte neushoorn was uitgevoerd –, hadden de wetenschappers tien bruikbare eicellen tot hun beschikking – vijf van Fatu en vijf van Najin. En het is ze nu gelukt om zeven van die tien eitjes te bevruchten met behulp van de ICSI-techniek, waarbij één zaadcel direct in één eicel wordt aangebracht.

Of deze bevruchte eicellen zich ook echt gaan ontwikkelen tot levensvatbare foetussen oftewel embryo’s, valt nog te bezien.

Maar mocht dat lukken, dan is de volgende stap die moet worden gezet: het ontwikkelen van een techniek om ze op een veilige manier in de draagmoeders te plaatsen. En totdat deze techniek voorhanden is, worden de embryo’s ingevroren.

De wetenschappers die aan het project meedoen zijn echter optimistisch en geloven dat er over drie jaar weer noordelijke witte neushoornbaby’s ter wereld kunnen worden gebracht.

Je kunt meer lezen over de noordelijke witte neushoorn, andere bedreigde diersoorten en hoe de wetenschap de strijd aanbindt met het uitsterven van planten- en diersoorten in Wetenschap in Beeld nummer 1 van januari 2020.

Lees ook:

social isolation
Ziektes

Zo lijden je lichaam en geest onder sociale isolatie

4 minuten
Mens

Wetenschappers zetten alles op alles: Snel vaccin moet huiveringwekkende pandemie stoppen

18 minuten
Walvissen

Eerste walvissen zwommen ‘op zijn hondjes’

3 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg