Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Een lichtbundel of cameraflits kan ’s nachts op de savanne laten zien of er een troep leeuwen in de buurt is.

© M. DOHRN/NATURE PICTURE LIBRARY
Dieren

Waardoor lichten de ogen van dieren op in het donker?

Het ziet er griezelig uit als je in het donker een foto maakt van je kat of met een sterke zaklamp schijnt in de jungle. Hoe komt het dat dierenogen ‘licht geven’?

Dat de ogen van katten en andere dieren in het donker oplichten, komt door een laag in hun oog, het tapetum lucidum. Deze laag zit achter op het lichtgevoelige netvlies en weerkaatst het licht dat daardoorheen gaat.

Zo kunnen de lichtgevoelige cellen in het oog het licht nogmaals benutten. De reflectie verhoogt de lichtgevoeligheid van de ogen aanzienlijk (bij katten met zo’n 50 procent) en is dus vooral nuttig voor nachtdieren.

Met name katachtigen hebben zo’n reflecterende laag, maar hij komt bij meer soorten voor – zij het niet bij mensen of andere primaten. De rode ogen die wij soms hebben op foto’s, worden veroorzaakt door reflecties van het netvlies zelf. De rode kleur komt van de vele bloedvaten, die het oog van zuurstof en voedingsstoffen voorzien.

GA ELKE MAAND MEE NAAR HET FASCINERENDE DIERENRIJK als abonnee van Wetenschap in Beeld.

Oplichtende ogen lokken prooi

Een reflecterende laag achter het netvlies, het tapetum lucidum, laat dierenogen oplichten.

© ANDREW MEYERSON

Sommige dieren hebben echter een rood tapetum lucidum.

Zo komen rode ogen veel voor bij vogels die ’s nachts actief zijn, en bij sommige soorten licht elk oog zelfs op in een andere kleur. Bij vissen kan de reflectie zo krachtig zijn dat onderzoekers denken dat de dieren deze als lamp gebruiken om hun prooi te vinden of te lokken.

Het tapetum lucidum komt alleen voor bij gewervelde dieren, maar motten hebben vergelijkbare lichtversterkende structuren.

Bij hen is het een nanolaagje op de ogen dat voorkomt dat het licht wordt weerkaatst, ter bescherming tegen roofdieren.

Reflecterende laag geeft ogen kleur

Achter in het oog van bepaalde diersoorten zit een reflecterende laag, het tapetum lucidum, dat het oog doet oplichten.

Lees ook:

Dieren

Dieren zien een andere wereld

8 minuten
Klimaatverandering

KLIMAATSTRIJD: Plotselinge massasterfte dreigt voor dieren en planten

3 minuten
Dieren

Welk dier heeft de langste tanden?

0 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg