Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

5 ideeën over spinnen

De nazomer is het seizoen voor paringsrijpe spinnen, die massaal uit hun holletje komen. Wij bereiden je voor op de invasie met 5 hardnekkige ideeën over het miskende dier.

shutterstock

Mythe 1: ‘Spinnen kunnen overleven in de stofzuigerzak’

De stofzuiger is een snelle oplossing voor de wriemelende gast in de hoek van het plafond, maar de spin kan de turbulente rit door de stofzuiger best overleven en er even later weer uit komen kruipen.

Om te beginnen moet de geleedpotige bestand zijn tegen de lage druk die de stofzuiger creëert om vuil door de slang te zuigen. En dat is ie.

NASA heeft meermaals spinnen op een geslaagde expeditie gestuurd door de atmosfeer van de aarde met zijn lage druk. In 2011 wisten twee zogeheten reuzenwielspinnen zich tijdens een 45-daagse ruimte-expeditie zo goed te redden dat ze een web gingen weven.

© NASA

Door de vlucht in de stofzuigerslang kunnen spinnen poten verliezen, maar ook daar weten ze raad op. Dankzij een speciaal genezingsproces, autotomie geheten, kan de spin nieuwe poten laten groeien op de plek waar hij ze is kwijtgeraakt.

De spin stoot een poot af door de bloedtoevoer af te sluiten met speciale spieren. Wanneer de poot is afgestorven en eraf is gevallen, wacht het dier gewoon tot zijn volgende vervelling. In tegenstelling tot mensen draagt de spin zijn skelet op zijn lichaam, waardoor hij als hij groeit zijn hele skelet moet afwerpen om een nieuw exemplaar te kunnen vormen.

Overleeft de spin de rit naar de stofzuigerzak, dan vertraagt hij zijn stofwisseling en kan hij 200 dagen zonder voedsel.

De mythe over de stofzuigerzak is: DEELS WAAR

Mythe 2: ‘Alle spinnen weven een web’

De spin staat bekend om zijn web, maar sommige soorten gebruiken heel andere methoden om hun prooi te vangen.

Niet alle spinnen weven ingewikkelde webben om hun prooi te vangen. Een voorbeeld is de springspin die op meer dan 6 kilometer hoogte tussen de bergtoppen van de Himalaya woont.

De springspin werpt zich op zijn beoogde prooi.

© Shutterstock

Wanneer insecten door de wind worden meegevoerd en langs de berg omhoog zweven, schiet de spin vanaf de bergwand weg om ze uit de lucht te vangen – slechts gezekerd door een dun draadje.

De gewaagde sprong kan wel 50 keer de lichaamslengte van de spin bedragen. Een ander voorbeeld is de wolfsspin, die geen vangnet weeft maar zijn prooi op de bosbodem achternazit.

Eén spin kan zeven soorten draden spinnen

Dankzij een aantal klieren kan een spin wel zeven verschillende dunne draden spinnen, elk met zijn eigen doel.

De mythe over spinnenwebben is: NIET WAAR

Mythe 3: ‘Spinnen zijn agressief’

Afgerukte geslachtsorganen, lange gifhaken en dodelijke liefdesbeten – dankzij hun bizarre paringsdaad en hun kannibalistische neigingen hebben spinnen de reputatie kille, agressieve wezens te zijn.

Maar recente onderzoeken hebben ook voorbeelden gevonden van precies het tegenovergestelde.

Amerikaanse wetenschappers van de Cornell University in New York hebben bijvoorbeeld twee soorten zweepspinnen bestudeerd, die maar zes in plaats van acht poten hebben.

Bepaalde spinnensoorten leven in grote families en helpen elkaar met voedsel vangen.

© Virginia Settepani/Spiderlab Aarhus Uni

De laatste twee poten zijn ontwikkeld tot een soort voelsprieten, die de spinachtigen ook kunnen gebruiken om elkaar te strelen en om hun liefde mee te tonen.

Andere wetenschappers hebben ontdekt dat een bepaalde spinnensoort in de familie van de koepelspinnen complexe familierelaties kent met soms wel 100 leden in één nest. Ze helpen elkaar met voedsel vangen en jongen opvoeden.

De mythe over agressie is: DEELS WAAR

Mythe 4: ‘Je eet wel acht spinnen per jaar’

Slaapgeluiden en bewegingen schrikken spinnen meestal af.

© Shutterstock

‘Terwijl je argeloos in dromenland verblijft, kruipen spinnen en ander ongedierte in je mond.’

Of niet?

Een van de meest hardnekkige ideeën over spinnen is dat je er minstens acht per jaar doorslikt.

Waar de mythe vandaan komt is niet bekend. Maar waarschijnlijk is het niet. Spinnen zitten meestal in hun web of in gebieden waar ze in alle rust op hun prooi kunnen jagen.

Bovendien is het verschil in grootte tussen mensen en spinnen zo enorm dat we voor hen slechts deel van het landschap uitmaken, en daarom zoeken ze ons niet actief op.

Mocht een spin verdwalen en per ongeluk toch in een slapende persoon belanden, dan is hij nog lang niet doorgeslikt.

Slaapgeluiden, gesnurk en bewegingen zouden de achtpoter waarschijnlijk tijdig afschrikken, en van het gekriebel in hun gezicht worden de meeste mensen wel wakker. Dat alles in aanmerking genomen is het risico dat je een spin doorslikt, eigenlijk verwaarloosbaar.

De mythe is: NIET WAAR

Mythe 5: ‘Spinrag is sterk als staal’

Staal en kevlar zijn sterker dan spinrag. Maar door de combinatie can elasticiteit en kracht is spinrag moeilijk te evenaren.

Uit spinklieren in het achterwerk van de spin komen de draden die samen het sterke spinrag vormen.

© Stephen Dalton/NaturePL

Ondanks het fijne uiterlijk is spinrag enorm sterk, maar niet sterker dan materialen als staal en kevlar. Spinrag heeft een treksterkte van 1 gigapascal – tegen respectievelijk 1,6 en 3,6 gigapascal voor staal en kevlar.

Aan de andere kant is spinrag veel elastischer, en dat is een van de redenen waarom wetenschappers over de hele wereld proberen om de sterke vezeldraden in het laboratorium na te maken.

Als ze daarin slagen, hopen ze kunstspinrag toe te kunnen passen in van alles en nog wat, van bumpers tot kogelvrije vesten, omdat juist de combinatie van elasticiteit en kracht het materiaal zo geschikt maakt om energie te absorberen en objecten te vertragen.

De onderzoekers hopen ook dat kunstrag in de toekomst kan worden gebruikt als een groener en beter afbreekbaar alternatief voor plastic op oliebasis.

© Oliver Larsen

Elastisch en sterk

De eiwitten in de vezels van het rag zien eruit als spiralen en plaatjes. En dat verklaart deels waarom spinrag zo sterk en elastisch is: de spiralen zorgen ervoor dat de vezels kunnen worden uitgetrokken en de plaatjes behouden de sterkte in zowel ontspannen als uitgerekte toestand.

De mythe over supersterk spinrag is: DEELS WAAR

Lees ook:

Spinnen

Spinnengif geneest impotentie

3 minuten
Spinnen

Zo lang leeft een spin in je stofzuiger

1 minuut
Spinnen

Spinnen hebben zich aan stadsleven aangepast

2 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg