Kunnen dieren een natuurramp voelen aankomen?

Soms hoor je na een aardbeving of vulkaanuitbarsting dat de wilde dieren in de omgeving het gebied tijdig waren ontvlucht. Is dat ook echt zo?

Soms hoor je na een aardbeving of vulkaanuitbarsting dat de wilde dieren in de omgeving het gebied tijdig waren ontvlucht. Is dat ook echt zo?

Shutterstock

Meer dan 3000 jaar geleden waren Chinese geleerden er al van overtuigd dat dieren natuurrampen kunnen voorspellen.

Als de geleerden het gedrag van wilde en tamme dieren – waaronder vissen, reptielen, vogels, zoogdieren en soms ook insecten – in de gaten hielden, zouden ze uren, dagen of zelfs weken van tevoren worden gewaarschuwd voor een aardbeving of vulkaanuitbarsting.

Supergevoelige dieren

/ 6

Vogels nemen verandering in magnetisch veld waar

Als gesteentelagen vóór een aardbeving worden blootgesteld aan druk, veranderen de magnetische en elektromagnetische velden. Vogels gebruiken die voor hun navigatie en merken zulke veranderingen al snel op.

1

Dieren vangen meer op dan wij

Een naderende aardbeving of vulkaanuitbarsting gaat gepaard met veranderingen in de bodem. Dankzij hun gevoelige zintuigen merken dieren die veranderingen op en kunnen ze er op tijd vandoor gaan.

2

Vissen vluchten weg voor gas

Voordat een vulkaan uitbarst, ontsnappen bodemgassen rivieren en meren in. Daarom komen vissen en andere waterdieren dan naar de oppervlakte.

3

Te heet onder mierenvoeten

Als magma naar de oppervlakte stijgt, verandert de temperatuur in de aardlagen. Mieren zijn heel gevoelig voor temperatuurveranderingen en merken die snel op.

4

Slangen nemen trillingen waar

Een aardbeving of vulkaanuitbarsting wordt vaak voorafgegaan door kleine trillingen. Slangen merken het als de omgeving op een nieuwe, ‘verkeerde’ manier trilt.

5

Schapen gaan vulkaanuitbarsting uit de weg

Onderzoekers zagen dat schapen de vulkaanhellingen verlieten, lange tijd voordat de uitbarsting plaatsvond.

6
© Claus Lunau

Toen de vulkaan Etna tussen 2012 en 2014 een paar keer uitbarstte en het midden van Italië in 2016 en 2017 getroffen werd door aardbevingen, konden onderzoekers aantonen dat dieren in de eraan voorafgaande uren hadden gereageerd.

Zo trokken geiten en schapen van de hellingen van de Etna naar plekken met hoge vegetatie – een teken dat een gebied zelden door lava wordt overstroomd.

De onderzoekers concludeerden dat dieren een natuurramp minstens 4 à 6 uur van tevoren voelen aankomen.