Komeet gooit sneeuwballen

Op 4 november 2010 vloog de ruimtesonde Epoxi langs de kleine komeet Hartley 2 op slechts 700 kilometer afstand. En hij werd gebombardeerd met grote en kleine sneeuwballen. Gasjets op het oppervlak van de 2,2 kilometer lange ­komeet slingeren niet alleen gas en stof weg, maar gooien ook sneeuwballen.

De sneeuwballen zijn soms zo groot als basketballen, maar al werd de sonde door negen kleinere sneeuwballen geraakt, er gebeurde niets. De ballen hebben namelijk een zeer losse structuur omdat ze bestaan uit miljoenen micrometergrote deeltjes. De sneeuwballen die de sonde troffen, wogen bijvoorbeeld niet meer dan 0,2 milligram.

De Epoxi vond veel gasstromen op de langwerpige, bijna pindavormige komeet. De instrumenten van de Epoxi lieten zien dat de jets ontstaan omdat er net onder het met stof en stenen bedekte oppervlak grote hoeveelheden bevroren CO2 zitten. Als dit ijs verdampt, ontsnappen de dampen door spleten in het oppervlak, en daarbij nemen ze stof mee. Dit stof en gas vormen samen de staart van de komeet. De ontdekking dat er gasjets achter de CO2-dampen zitten, is een hele verrassing. Astronomen dachten namelijk altijd dat komeetstromen ontstaan als gewoon ijs van water, dat zich onder het oppervlak bevindt, verdampt.

EPOXI fotograferede kometen på kun 700 kilometers afstand.

Hartley 2 draait rond de zon in een ovale baan met een omlooptijd van 6,5 jaar. Als hij op z’n dichtst bij de zon staat, is hij slechts 8 miljoen kilometer van de baan van de aarde vandaan, en als hij het verst weg is, bevindt hij zich buiten de baan van Jupiter. De Epoxi kwam hem vlak bij onze eigen baan tegen. Hier is de temperatuur van de komeet zo hoog dat er flink wat CO2 verdampt, waardoor de staart goed te zien is. Als de komeet zich buiten Jupiters baan bevindt, is hij zo koud dat er geen actieve gasjets zijn.