London after the blitz

Archeologen zoeken sporen WOII

Van de Tweede Wereldoorlog weten we enorm veel. Geschiedkundigen hebben elke slag, elk wapen en alle strijdende partijen uit-en-te-na bekeken, beschreven en verklaard. De waarheid kennen we dus wel. Of niet soms?

Sommige onderzoekers twijfelen. Er zijn maar weinig oorlogen zo omgeven door mythes en taboes als de Tweede Wereldoorlog, en de geschiedkundigen hebben veel lagen moeten afpellen van de verhalen die individuen, groepen en naties vertellen over de periode van 1939 tot 1945.

Er zijn steeds minder mensen die de oorlog nog hebben meegemaakt, en daarom willen archeologen deze tijd in al zijn aspecten zo goed mogelijk in beeld krijgen. Het doel is om de fysieke sporen te documenteren en de objectieve kennis daarvan te behouden. Ook hopen ze dat een objectieve benadering licht kan werpen op nieuwe, onbekende of vergeten kanten van de oorlog, zowel op het slagveld als bij mensen thuis.

De Tweede Wereldoorlog was ook de grootste wereldoorlog. Via de moderne technologie kwam de oorlog tot in elke uithoek van de wereld, en miljoenen mensen ondervonden de gevolgen ervan, ook in het dagelijks leven.

Slagvelden zijn niet genoeg

Archeologen kunnen daarom niet, zoals bij eerdere conflicten, volstaan met de slagvelden bestuderen. Om de volle omvang en het belang van deze oorlog te doorgronden, moeten ze niet alleen de neergestorte vliegtuigen zien op te sporen en naar de scheepswrakken op de oceaanbodems duiken, maar ook concentratiekampen analyseren en de interneringskampen voor de Japanse Amerikanen in het midwesten van de VS opgraven.

In tegenstelling tot de traditionele slagveldarcheologie noemen we deze tak van het onderzoek conflictarcheologie. Archeologen gebruiken hierbij zowel hun klassieke werktuigen als modernere technieken, zoals computeranimaties, bodemradar en chemische analyses, om achter de werkelijkheid en omvang van de oorlog te komen.

Gaandeweg hopen ze de mythes en valse aannames eruit te filteren om tot een waarheidsgetrouwer beeld te komen van de oorlog zelf en zijn verstrekkende gevolgen voor winnaars én voor verliezers – ook bij kwesties die voorheen te gevoelig lagen.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: