Roger Bushell

Radar legt vluchtwegen bloot

In 1943 ontsnapten 76 gevangenen door tunnels uit het zwaar beveiligde gevangenenkamp Stalag Luft III. Archeologen vonden twee tunnels.

Het verhaal luidde

Vroeg in 1943 legde de Britse RAF-piloot Roger Bushell zijn medekrijgsgevangenen in het Duitse kamp Stalag Luft III een gewaagd plan voor. Samen zouden ze een vluchtsysteem met drie tunnels bouwen.

Het plan was stevig doortimmerd. Dat moest ook wel, want het kamp was voor vluchtgevaarlijke gevangenen bedoeld en zwaar beveiligd.

Het lag diep in de Poolse bossen en was gebouwd op los zand – dus een tunnel bouwen was lastig. Aan het oppervlak was het zand grijs en daaronder geel, dus de bewakers zagen het als er was gegraven. Als extra veiligheidsmaatregel hadden de Duitsers microfoons onder het prikkeldraadhek aangebracht.

Excavation of Stalag Luft

Bushell en 600 anderen namen al deze hindernissen, en in de nacht van 24 op 25 maart 1944 ontsnapten 76 gevangenen via de 102 meter lange tunnel Harry. Drie haalden het; de rest werd opgepakt, en 50 werden terechtgesteld op bevel van Hitler.

Archeologen zeggen nu

In zijn toptijd huisvestte Stalag Luft III zo’n 10.000 officiers. Nu zijn er nog resten van badkamervloeren en trappen naar de barakken over.

Met behulp van radar, oude foto’s en drie voormalige gevangenen wist een team archeologen de tunnel Dick te vinden. De opgraving van de tunnel, die op tien meter diepte lag, vond plaats in 2007 onder leiding van geograaf Jamie Pringle van de Britse Keele University.

Entrance to tunnel Harry

De archeologen konden zien hoe de gevangenen de tunnels gebouwd hadden met gerei uit het kamp en een flinke dosis vindingrijkheid. Een ventilatiesysteem was bijvoorbeeld gebouwd van melkblikken van Rode Kruis-rantsoenen.

Verder vonden de archeologen vluchtpakketten met burgerkleding, tandenborstels en een vals stempel gemaakt van een laarshak met het logo van het Duitse leger. Zo voegt de archeologie details toe aan een verhaal dat in boeken en in films als The Great Escape een eigen leven is gaan leiden.

De opgraving van de tunnel Dick is het eerste onderzoek van Stalag Luft III sinds 1944, en de kartering gaat verder. In het najaar van 2011 hebben archeologen een vierde tunnel ontdekt, George, die na de grote ontsnapping is gebouwd.

Vier tunnels gegraven

De gevangenen groeven eerst drie tunnels om alle kanten op te kunnen als er een deelplan mislukte. Na the great escape groeven ze nog een tunnel, die ze George noemden. Die liep niet het kamp uit, maar voerde recht naar het Duitse wapendepot.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: