Moche burial mask

Insecten vertellen

Insecten zijn goede informanten voor de forensische geneeskunde, want ze kunnen aangeven wanneer iemand is overleden. Nieuwe onderzoeken wijzen uit dat insecten van duizenden jaren oud boeiend nieuws te melden hebben over voormalige culturen.

16 mei 2011

Ze sneden krijgsgevangenen de keel door en bij religieuze ceremonieën dronken de priesters het bloed uit vergulde bekers. Daarna hieuwen ze de ledematen van de lijken en legden die een maand in de openlucht, tot ze vol met maden zaten. Niet om hun vijanden te straffen, maar om boze geesten weg te jagen.

Want in de Mochecultuur, die van 200 tot 700 bloeide in Peru, dacht men dat de ziel uit het lichaam werd bevrijd door vliegen. Pas als de vliegen verzadigd waren, werden de lichamen begraven. Dit proces is onlangs aangetoond door insectenonderzoekers (entomologen) die 1700 jaar oude insecten uit het graf van een jonge Moche-indiaan onderzochten.

Entomoloog Jean-Bernard Huchet van het Franse Muséum national d’Histoire naturelle in Parijs vertelt:

‘Vroeger dacht men al dat de lichamen buiten werden neergelegd, en nu is dat met de insecten bewezen. Ook is heel precies te zien hoe lang de lichamen daar hebben gelegen.’

Potentieel van insecten is enorm

Net zoals studies van de insectenfauna in een lijk van nu de politie en forensisch geneeskundigen kunnen helpen om een moord op te lossen, geven oerinsecten details over de cultuur van toen prijs.

De diertjes die in skeletten en potscherven zijn aangetroffen, werden vroeger bijna nooit bewaard, maar archeologen zien nu in dat de insecten kunnen helpen om de lege pagina’s in onze prehistorie in te vullen. Het onderzoek in Peru is nog maar een van de vele nieuwe studies.

‘De archeo-entomologie is een nieuw veld; het potentieel is waarschijnlijk veel groter dan we ons kunnen voorstellen,’ aldus Huchet.

Hij werd betrokken bij het onderzoek naar de Mochecultuur toen archeoloog Claude Chauchat van de Université Paris een rijke insectenfauna had gevonden in graven bij een hoofdzetel van de cultuur, Huacas de Moche, dat bij Trujillo aan de noordkust van Peru ligt, 550 kilometer ten noorden van Lima.

Chauchat wist van gedetailleerde en gruwelijke tekeningen dat de indianen mensen offerden, waarbij vliegen een centrale rol speelden. Dus Huchet ging naar Peru om 57 graven aan de voet van een imposante lemen piramide, Huaca de la Luna (Maantempel), te bekijken.

‘Het is een zeer droge woestijn, en de overblijfselen zijn uitstekend bewaard gebleven,’ aldus Jean-Bernard Huchet.

Bijzondere begrafenisrituelen

Archeologen vonden 200 cocons van vliegen in een Mochegraf. Er zitten gaten in van sluipwespen. Daaruit blijkt dat de Moche-indianen dode lichamen voor de maden achterlieten, voordat ze die – pas na enkele weken – begroeven.

Thema

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: