Calender

Maancyclus speelt kalender parten

Kalender moest op de schopNa de Franse Revolutie werd er ook gesleuteld aan de indeling van het jaar. In 1793 werd bepaald dat het jaar nog steeds 12 maanden zou hebben, die echter nieuwe, 'revolutionaire' namen kregen. Maar elke maand zou 30 dagen tellen, die bestonden uit drie weken van 10 dagen (een décade) elk. De 5 à 6 dagen die overbleven, werden aan het eind van de kalender toegevoegd. Twaalf jaar later werd het systeem weer afgeschaft, omdat het onpraktisch was gebleken.Joodse kalender mist 11 dagen

25 oktober 2013 door Hans Henrik Fafner

Kalender moest op de schop

Na de Franse Revolutie werd er ook gesleuteld aan de indeling van het jaar. In 1793 werd bepaald dat het jaar nog steeds 12 maanden zou hebben, die echter nieuwe, 'revolutionaire' namen kregen. Maar elke maand zou 30 dagen tellen, die bestonden uit drie weken van 10 dagen (een décade) elk. De 5 à 6 dagen die overbleven, werden aan het eind van de kalender toegevoegd. Twaalf jaar later werd het systeem weer afgeschaft, omdat het onpraktisch was gebleken.

Joodse kalender mist 11 dagen

De mensheid weet al heel lang dat een maand eigenlijk ongeveer 29,5 dagen lang is. De joodse kalender houdt hier rekening mee doordat de 12 maanden afwisselend 29 en 30 dagen duren.

Maar het probleem is daarmee nog niet opgelost, want aan het eind van het jaar ontbreken er nog 11 dagen om op 365 te komen. Deze dagen worden ingedeeld in schrikkelmaanden. In een cyclus van 19 jaar zijn er zeven schrikkeljaren, waarin de maand Adar twee keer achter elkaar valt. Op deze manier klopt de som - bijna.

Islamitische kalender volgt de maan

De islamitische kalender pakt het probleem anders aan. In deze kalender volgt de maand de maan, waar hij ook naar genoemd is. Als de nieuwe maan waargenomen wordt, begint een nieuwe maand. Maar dit leidt tot een aantal merkwaardige effecten.

In Egypte wordt de overgang naar de nieuwe maand al lang berekend, maar in het conservatieve Saoedi-Arabië moet de nieuwe maan fysiek waargenomen worden. Is het bewolkt of woedt er een zandstorm, dan moet men tot de avonv wachten.

Hierdoor is het wel eens gebeurd dat de vastenmaand Ramadan in Saoedi-Arabië een dag later begon dan in Egypte. En omdat de islamitische kalender geen schrikkeldagen of -maanden gebruikt, is het jaar een kleine twee weken korter dan een zonnejaar, en alle feestdagen vallen dan ook elk jaar twee weken eerder. Stel je voor dat kerst over een paar jaar midden in de zomer viel.

Schrikkelseconden moeten kalender redden

In de kalender die in de westerse wereld gebruikt wordt, zijn de maanfasen losgelaten en is het totaal aantal dagen 365. Maar elke vier jaar is een extra dag nodig, 29 februari, om de som kloppend te maken.

Af en toe worden er zogeheten schrikkelseconden toegevoegd, zodat de kalender altijd precies klopt met de baan van de aarde om de zon.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: