2014/9 Farao

Het mysterie van Toetanchamons erectie is opgelost

Een nieuwe theorie luidt dat Toetanchamon met een opgerichte penis gemummificeerd is om hem op de viriele doodsgod Osiris te laten lijken.

De gemummificeerde farao Toetanchamon werd rond 3300 jaar geleden begraven met een rechtopstaande penis, die een hoek van 90 graden met het lichaam maakte. Onderzoekers hebben zich lange tijd afgevraagd waarom.

Een opzienbarende theorie van de hoogleraar egyptologie Salima Ikram van de universiteit van Caïro werpt nieuw licht op het penismysterie.

Volgens Ikram was de erectie niet toevallig, maar een bewuste poging van de balsemers om de farao op Osiris te laten lijken, de viriele heerser van het dodenrijk.

Zwarte huid en geen hart

De erectie was een verwijzing naar Osiris' voortplantingsvermogen, vermoedt Ikram, die ook andere aanwijzingen heeft gevonden dat de balsemers de vorst wilden uitdossen als Osiris. Zo was zijn lichaam ingesmeerd met zwarte olie, waardoor zijn huid zo donker werd als die van Osiris.

Bovendien was het hart uit het lichaam gesneden. Volgens Ikram is dat een verwijzing naar de mythe die vertelt hoe Osiris werd gedood door zijn broer Seth, die hem in stukken sneed en zijn hart begroef.

Opstand tegen vader

Salima Ikram beschouwt de verwijzingen naar Osiris als een protest tegen de religieuze revolutie die Toetanchamons vader Akhnaton erdoorheen had proberen te krijgen.

Akhnaton had de zon tot nationale god verheven en liet alle standbeelden van andere goden vernietigen. Maar toen Toetanchamon de troon besteeg, mocht Egypte terugkeren naar de traditionele religie met veel goden.

Volgens de theorie moest Toetanchamon na zijn dood Osiris voorstellen. Het was een laatste protest tegen zijn vader Akhnaton, die de oude goden in de ban had gedaan.

Penis brak af

Toetanchamons graf werd in 1922 gevonden in de Vallei der Koningen door de Britse archeoloog Howard Carter. Maar kort daarop brak de koninklijke penis af, en nu is hij verdwenen.

Lees meer over de berooide farao

Egyptologen blijven maar verrassende vondsten doen, zowel in de Vallei der Koningen als in de ruïnestad Abydos. Een onderzoeksteam heeft nu zelfs het stoffelijk overschot gevonden van een vorst die onder een nog onbekende dynastie van farao's in Abydos valt.

De Abydosdynastie zat waarschijnlijk ingeklemd tussen twee rivaliserende vorstendommen en was verstoken van alle weelde.

Lees het hele artikel over de berooide farao Senebkay in Wetenschap in Beeld 9/2014. Koop het blad hieronder.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: