Ichthyostega

Oerpad strompelde aan land

De oerpad Ichthyostega werd altijd gezien als de eerste gewervelde die liep in plaats van zwom. Maar waarschijnlijk strompelde hij een beetje.

6 december 2012

In het tijdperk devoon, 400 miljoen jaar terug, gingen we aan land – een van de belangrijkste gebeurtenissen in de evolutie. En lange tijd dachten we dat de oerpad Ichthyostega het gewervelde dier was dat de zee als eerste verruilde voor een landbestaan. Een onderzoeksteam heeft het dier echter nog eens goed bekeken, en het resultaat van die studie is verrassend.

Het team onder leiding van dr. Stephanie Pierce van het Royal Veterinary College in Hatfield, Engeland, scande eerst een aantal versteende exemplaren van de Ichthyostega met een 3D-scanner. Toen maakten de teamleden een digitale kopie van de oerpad, en in animatieprogramma’s konden ze de poten van het dier laten bewegen en meten hoe ver elke poot gestrekt kon worden.

Oerpad bewoog als een zeehond

Door een vergelijking met de anatomie en het bewegingspatroon van vijf huidige dieren – salamanders, krokodillen, bevers, vogelbekdieren en zeehonden – stelde het team vast dat de oerpad niet op vier poten had kunnen lopen, wat altijd werd gedacht. De Ichthyostega had te stijve poten en een te weinig flexibele ruggengraat, waardoor het dier, net als zeehonden vandaag de dag, maar een beetje moest schuiven.

De Britse onderzoekers wijzen erop dat de achterpoten van de oerpad nauwelijks bij de grond kwamen, en ze denken dan ook dat hij het land verkende zoals slijkspringers: met de voorpoten als twee stijve krukken.

Gemaakt om te zwemmen

Het skelet van de Ichthyostega vertoont tekenen van een leven op het land en in het water. De oerpad zat waarschijnlijk vaak in de modder en kwam af en toe het land op.

De heupen zijn voor zwembewegingen gemaakt en niet erg bruikbaar op het land. De voorpoten en schouders kunnen het lijf als krukken ondersteunen op het land. De achterpoten stuwen het dier voort als peddels, maar kunnen niet draaien naar een stand waarin ze hem van de grond tillen. De ellebogen zijn flexibel, maar de schouders niet erg.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: