Supersonische vliegtuigen voor passagiersvervoer
Supersonisch vliegtuig

Met de QueSST wil NASA voor het eerst een vliegtuig maken dat door de geluidsbarrière heen kan zonder de kenmerkende knal van de schokgolven. Daarmee kunnen gewone vliegtuigpassagiers veel sneller op hun bestemming zijn.

© NASA / Lockheed Martin

Passagiersvliegtuig is straks twee keer zo snel

NASA heeft een mijlpaal bereikt met zijn poging om een stil passagiersvliegtuig te maken dat sneller gaat dan het geluid.

3 juli 2017 door Berit Viuf

Een kettingzaag die op een meter van je gezicht wordt aangezet. Zoveel lawaai maakt het supersonische vliegtuig: een toestel dat sneller gaat dan het geluid zich kan voortplanten. De herrie wordt veroorzaakt door de schokgolven die ontstaan als het vliegtuig door de geluidsbarrière knalt.

Al hebben ingenieurs al eerder supersonische vliegtuigen voor gewoon passagiersvervoer gebouwd, die zijn al snel weer uit de roulatie genomen omdat ze simpelweg te veel lawaai maken wanneer ze over land vliegen.

Bij NASA hebben ingenieurs nu bewezen dat ze een vliegtuigontwerp kunnen ontwikkelen voor supersonische vliegtuigen met geluiddemping. Een gevolg daarvan is dat je vlucht er in de toekomst maar de helft van de tijd over doet (ten opzichte van nu).

Plofjes in plaats van harde knallen

NASA heeft onlangs een aantal tests in een windtunnel afgerond met het vliegtuigconcept Quiet Supersonic Transport (QueSST). Dit toestel bewijst dat de harde knallen waar supersonische vliegtuigen om bekend staan, om te zetten zijn in 'plofjes', die bovendien naar de hemel in plaats van naar de aarde worden gestuurd.

Zo kan het lawaai met een derde worden verminderd: van 105 PLdb tot 70 PLdb. Het is alsof je de kettingzaag naast je oor uitzet en in plaats daarvan naar een gesprek luistert – op luide toon weliswaar, maar toch.

Twee keer zo snel

Wanneer de vliegtuigen geen lawaai meer maken, kan de snelheid worden opgeschroefd. Al begint NASA pas in 2018 met de bouw van het grote geluidsarme supersonische passagiersvliegtuig, de X-plane, een kleiner toestel geeft alvast aan wat de mogelijkheden zijn.

Dit vliegtuig, dat ontwikkeld wordt door het bedrijf Boom, moet zijn passagiers met een snelheid van 2300 km/h gaan vervoeren – het dubbele van de geluidssnelheid.


Lange neus dempt de knallen

  • De langgerekte vorm is heel belangrijk voor het lawaainiveau. Als een gewoon vliegtuig sneller dan het geluid gaat, ontstaat er rond de neus een krachtige drukgolf. NASA’s toestel krijgt een extreem lange en spitse neus, waardoor de druk zich niet zo ophoopt maar over de hele lengte van de neus wordt verspreid.


  • Drukgolven ontstaan bij alle oppervlakken die uitsteken. De golven hebben de neiging elkaar in te halen en één grote golf te vormen. Dankzij de ronde, slanke romp slagen de golven daar echter minder goed in. In plaats daarvan vertrekken ze ieder voor zich, waarbij ze onderweg meer energie verliezen.


  • Hoe groter het totale oppervlak dat met de lucht botst, des te krachtiger de drukgolven zijn. De motoren dragen sterk bij aan dat oppervlak, maar door ze boven op het toestel aan te brengen stuurt NASA de drukgolven naar boven in plaats van naar de aarde.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: