In drukke steden als Amsterdam is fietsen een kwestie van uitwijken, onthaasten en lief zijn voor elkaar.

© Shutterstock

Drukke fietspaden, wat doen we daaraan?

De spits is rustig in de zomer, maar juist in de daluren worden de fietspaden overspoeld door allerlei soorten tweewielers. En ook drie- en vierwielers, plus tweebenigen. Trekken die fietspaden dat?

21 juli 2017 door Andrea Voigt

E-bikes, bakfietsen, ligfietsen, scootmobielen, brommers, fietstaxi’s, scooters en Canta’s: het is serieus druk op het fietspad, vooral in de stad. 

Daar komen nog Segways bij, gemotoriseerde plankjes met twee wielen en een stang. En speed-pedelecs: snelle elektrische fietsen. Een enkele wielrenner. Toeristen die niet weten dat ze daar niet mogen lopen. O ja, en gewone fietsen natuurlijk.

Fietspaden vragen om ongelukken

Vanmorgen gebeurde er vlak voor mijn ogen een ongeval. Een fietser die op zijn telefoon keek, was bezig iemand in te halen (mij). Een scooter gaf al toeterend te kennen dat hij daarlangs wilde.

Daar had hij geen ruimte voor, ook al omdat er naast die inhalende fietser een lantaarnpaal stond. Uiteindelijk probeerde de brommer, die niet meer kon remmen, zich tussen de fietser en de lantaarnpaal door te manoeuvreren.

Maar hij schampte de lantaarnpaal, schoot voor de fietser langs het fietspad af en viel van zijn voertuig.

Fietspad is vergaarbak voor vervoersmiddelen

Hierbij komen drie problemen aan het licht. Of eigenlijk twee – het derde moet u van mij aannemen: het was druk op het fietspad.

Zodra er ergens een stoplicht op groen gaat, komt er een gigantische golf van tweewielers op gang. Het is geweldig dat Nederland zo’n fietsland is, maar de infrastructuur kan het niet altijd bijbenen.

Overigens wordt alom gesignaleerd dat het te druk is op het fietspad. CROW-Fietsberaad, kenniscentrum voor fietsbeleid, doet er momenteel onderzoek naar.

Op fietsen kun je van alles vervoeren. Zoals fietsen.

© Shutterstock

Van peuter tot scooter

Probleem twee is dat het fietspad te veel snelheden kent.

Je zou het niet zeggen, maar met een aandeel van ruim 90 procent is de standaardfiets nog steeds de norm op het fietspad. Dat blijkt uit een rapport van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid.

Maar juist die overige 10 procent varieert enorm, waarbij langzame bakfietsen met een peuterfietsje ernaast en snelle brommers de uitersten vormen.

Snelheden op het fietspad

Eerlijk is eerlijk: als fietser vind ik de aanwezigheid van brommers op het fietspad niet gemakkelijk. Je kijkt over je schouder om in te halen, je ziet dat je ruimte genoeg hebt – maar als je inhaalt, zit er toch ineens een snorder in je achterwiel.

Maar ik kan mij voorstellen dat brommers zich net zo hard ergeren aan al die langzame fietsers die met hun fietskratten (zoals ik) de kostbare ruimte innemen, de inhaaltijd verkeerd inschatten en te traag aan de kant gaan.

Een subprobleem hierbij is dat elektrische fietsen niet van standaardfietsen te onderscheiden zijn, tenzij je heel goed kijkt. Maar dat gaat dan weer niet als je met volle vaart over het fietspad stuift.

Een op de drie verkeersdoden is een fietser

Probleem nummer een is dat fietsers kwetsbare verkeersdeelnemers zijn.

Uit onderzoek blijkt dat een op de drie dodelijke verkeersslachtoffers een fietser is. En ruim de helft van de verkeersgewonden met ernstig letsel is een fietser.

Die kwetsbaarheid geldt evenzeer voor andere tweewielers. De man die van zijn scooter viel, had geen helm op. Dat hoefde ook niet, want hij reed in feite op een snorscooter (die niet harder dan 25 km/h mag), maar dat is genoeg vaart om heel lelijk terecht te komen.

De veiligste fiets is een stilstaande fiets.

© Shutterstock

‘Idioot voertuig’

Tijdens de zomervakantie zal het in elk geval weer wat rustiger zijn op het fietspad, vooral in de spits.

Wel kan het fietspad in dit jaargetijde nog meer soorten vervoermiddelen tegemoet zien. Zoals het elektrische longboard, waar je vast niet mee over de stoep gaat. Of de bierfiets, volgens het Parool ‘het meest idiote en gevaarlijke voertuig van de stad’.

Middeleeuws stratenplan

Als we onze openbare ruimte opnieuw konden ontwerpen, zouden we misschien veel meer stroken maken, zodat gemotoriseerde tweewielers bijvoorbeeld hun eigen baan krijgen.

Maar zolang ons straatbeeld nog overwegend voortborduurt op de middeleeuwen, is dat geen optie.

Ook fietspaden van meer verdiepingen, extra brede fietspaden die boven de straten zweven aan kabels, fietstunnels onder de grond en andere ideeën die hier op de redactie spontaan ontstonden, hoeven we voorlopig nog niet te verwachten.

Lief zijn voor elkaar

Valt er dan niets aan de overvolle fietspaden te doen? Moeten we onze toevlucht nemen tot druktespreiding, onthaasten en lief zijn voor elkaar?

De drukte op het fietspad is vooral een kwestie van beleving, schrijft CROW-Fietsberaad. Dan is het dus een kwestie van je verwachtingen bijstellen.

Aandacht voor veilig fietsverkeer

Dit najaar zijn er wel twee belangrijke verkeerscongressen die aandacht besteden aan veiligheid op het fietspad: het Internationaal Congres voor de Fietsveiligheid en de Road Safety & Stimulation International Conference 2017.

Laten we hopen dat daar veel goede en vooral haalbare ideeën uitkomen.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: