Danger particles

Welke straling is het gevaarlijkst?

Radioactieve stoffen kunnen alfa-, bèta- en gammastraling uitzenden, maar welk type is eigenlijk het schadelijkst?

28 april 2014

Alfadeeltjes zijn het schadelijkst

Alfadeeltjes zijn grote, zware heliumkernen die met 10.000 tot 20.000 km/s worden uitgezonden.

Vergeleken met bètadeeltjes, gewone elektronen, is het verschil duidelijk: als het bètadeeltje zo groot zou zijn als een erwt, dan zou een alfadeeltje een stalen kogel met een massa van acht kilo en een diameter van 12 centimeter zijn.

Gelukkig hebben alfadeeltjes een bereik van slechts een paar centimeter, zelfs in de lucht. De problemen ontstaan pas als de alfadeeltjes in het lichaam dringen, zoals bij inademing van radioactieve gassen als radon.

Alfadeeltjes vernietigen watermoleculen

Het lichaam bestaat vooral uit water, en de alfadeeltjes vernietigen dan ook eerst de watermoleculen. De vrije radicalen die dan worden gecreëerd, zijn zeer instabiele moleculen en stelen elektronen van andere stoffen om zelf stabiel te worden. Hierbij ontstaat waterstofperoxide, dat de cellen fatale doses zuurstof bezorgt.

Alfadeeltjes kunnen bovendien DNAmoleculen en de genetische code die de celdeling aanstuurt beschadigen.

Huid houdt alfadeeltjes tegen

ALFASTRALING Bestaat uit zware heliumkernen. Eén alfadeeltje kan al meer dan 100.000 moleculen beschadigen. Daarvoor moeten de deeltjes wel in het lichaam zien te belanden door vergiftiging of inademing.

BÈTASTRALING De elektronen in bètastraling hebben een veel groter doordringend vermogen en reiken tien keer zo ver als alfadeeltjes. De kleine bètadeeltjes zijn echter lang niet zo schadelijk voor de moleculen in het lichaam.

GAMMASTRALING De kortgolvige, zeer energierijke elektromagnetische gammastralen ontstaan door radioactief verval. In hoge doses is gammastraling gevaarlijk, maar normaal zijn er geen krachtige gammabronnen om ons heen.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: