Windmills at sea

Technologie helpt ons om het klimaat op de juiste koers te houden

In december komen politici wereldwijd naar de klimaattop in de Deense hoofdstad Kopenhagen. Het doel: een akkoord bereiken over het afremmen van de opwarming van de aarde, vooral door de CO2-uitstoot te verlagen. Een enorme uitdaging, misschien wel de grootste voor de mensheid ooit.

Nog maar acht generaties geleden begon de mens op grote schaal machines te gebruiken, en vier generaties terug gingen we pas voor het eerst autorijden. De energie voor de auto’s en machines haalden we uit steenkool, gas en olie. Niemand stond er aanvankelijk bij stil dat het verbranden van fossiele brandstoffen gevolgen voor het klimaat kon hebben.

Maar nu wel, dankzij de duizenden onderzoekers die met hun kennis bijgedragen hebben aan het klimaatpanel van de VN, het IPCC. Bij het verbranden van kolen, olie en gas komen miljarden tonnen aan CO2 vrij, het belangrijkste broeikasgas. Zonder ingrijpen kan het op aarde 6°C warmer worden. Met een ramp tot gevolg – zoals onomstotelijk is bewezen door onderzoek van de Antarctische ijskap.

Het goede nieuws is dat we volgens de onderzoekers de techniek hebben om de opwarming van de aarde tot twee graden te beperken – en dat is voor onderzoekers over het algemeen aanvaardbaar. Onze energieproductie moet dan wel op de schop, want circa 80% ervan is nog steeds gebaseerd op de verbranding van steenkool, olie en gas. Maar dat is te doen, als alle landen maar samenwerken om de uitdaging aan te gaan.

Hoe sneller, hoe beter

Eerder hebben we al andere milieuproblemen opgelost via akkoorden en samenwerking: benzine bevat geen lood meer, er is minder zure regen – die 10 tot 20 jaar terug de bossen nog met uitsterven bedreigde – en de afbraak van de ozonlaag, die ons tegen gevaarlijke zonnestraling beschermt, is afgeremd.

En nu gaat het dus om broeikasgassen en vooral CO2, dat verspreid wordt bij het verbranden van fossiele brandstoffen. Hoe eerder we de uitstoot beperken, des te beter. Het IPCC wijst erop dat het steeds duurder en lastiger wordt naarmate we langer wachten. En als we nu aan de slag gaan, wordt er ook nog eens veel werkgelegenheid gecreëerd omdat nu eenmaal de hele energievoorziening moet worden omgegooid.

Duurzame technologie is een must

Een andere reden om nu in actie te komen is dat we ervaring moeten hebben met de nieuwe technologie vóór de derde wereld alle fouten gaat herhalen die er de laatste 100 jaar gemaakt zijn in de geïndustrialiseerde wereld. En de vraag naar energie in de derde wereld stijgt nu al explosief, zoals in Brazilië, China en India; het zou mooi zijn als we in die behoefte konden voorzien met behulp van duurzame technologie.

Want één ding staat vast: het is naïef om te denken dat de wereldbevolking, rijk of arm, de komende tientallen jaren minder energie gaat verbruiken. De laatste 100 jaar is ons totale energieverbruik vertwintigvoudigd; die trend zal zich voortzetten naarmate er meer mensen komen, die allemaal een steeds hogere levensstandaard willen. Hoe langer we achterover leunen, des te hoger worden de eisen die gesteld worden aan de nieuwe energietechnologie.

De politieke uitdaging is enorm en de tijdsdruk is hoog, maar we hebben de nodige technologie al om het klimaat weer op koers te krijgen – en sterker nog: dat kan ons zelfs binnen 25 jaar lukken!

Wave power

Lees meer

De komende maanden kun je meer lezen over hoe we de uitstoot van broeikasgassen kunnen beperken. In de themaserie 'Klimaat op de juiste koers' bekijkt Wetenschap in Beeld de mogelijke oplossingen voor een betere toekomst.

Lees de grote artikelen over de oplossingen op het gebied van energievoorziening, transport en land- en bosbouw inWetenschap in Beeld nummer 12/2009, 1/2010 en 2/2010.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: