E. coli-bacteriën

Je zou het niet zeggen, maar de ene bacterie is echt de andere niet.

© Shutterstock

Bacteriën hebben persoonlijkheid

Bacteriën blijken net als mensen beslissingen te kunnen nemen. Wetenschappers van AMOLF kwamen daarachter met een zelfontwikkelde microscopiemethode.

14 december 2017 door Andrea Voigt

Al hebben bacteriën geen zenuwstelsel, ze kunnen hun bewegingen beheersen. Daarvoor maken ze gebruik van een netwerk van eiwitmoleculen. 

Door die signaaleiwitten ‘weten’ darmbacteriën als E. coli of er voedsel of gif in de buurt is. Daar kunnen ze vervolgens naartoe of van weg tuimelen. 

Bacteriën hebben karakter

Het bijzondere is dat niet alle bacteriën hetzelfde reageren op gif en voedsel. Ze hebben weliswaar hetzelfde DNA, maar de ene bacterie komt bijvoorbeeld sneller in actie dan de andere.

Dat blijkt uit een onderzoek van AMOLF, het instituut voor atomaire en moleculaire natuurkunde (Atomic and Molecular Physics) in Amsterdam. 

Johannes Keegstra, promovendus in de groep van Tom Shimizu, ontwikkelde samen met zijn collega’s een microscopiemethode om te kunnen zien hoe het eiwitnetwerk in elke bacterie reageert op veranderingen in de omgeving.

Zo merkte hij dat elke bacterie een eigen persoonlijkheid lijkt te hebben.

Een bacterie is het ook wel eens beu

Shimizu en Keegstra ontdekten ook dat bacteriën stemmingswisselingen hebben: de eiwitmoleculen werken niet altijd op dezelfde manier samen in de bacteriën. 

Dus de ene keer zullen ze – bij dezelfde omstandigheden – besluiten om te tuimelen, de andere keer om rechtdoor te zwemmen.

Alles draait om voedsel

Dat is handig bij het zoeken van voedsel. Vooral bacteriën met pit tuimelen wat af, waardoor ze een gebied goed doorzoeken. 

Met de nieuwe inzichten kunnen er bijvoorbeeld medische strategieën worden ontwikkeld om ziekmakende bacteriën uit te schakelen zonder de goede bacteriën te schaden.

De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in het vaktijdschrift eLife.

Bacteriën met een eigen wil

Lees ook wat we moeten doen als bacteriën een eigen wil lijken te krijgen en antibiotica niet meer helpen.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: