Ground Zero skyline

One WTC zet nieuwe veiligheidsstandaard

De bouw van het World Trade Center op Manhattan is in volle gang. Met de aanslagen van 11 september in gedachten pasten de ingenieurs een aantal nieuw ontwikkelde technieken toe om het project optimale veiligheid te garanderen – tijdens het werk, maar ook als de wolkenkrabbers af zijn. Wetenschap in Beeld bezocht een van de grootste bouwplaatsen ter wereld.

8 november 2010 door Peter Eberhardt

Het is krap en benauwd in de lift. Terwijl hij langs de tot dusver 26 verdiepingen tellende constructie naar boven kruipt, wordt de rest van de 65.000 vierkante meter grote bouwplaats door het rasterwerk zichtbaar. We zijn op Ground Zero in Manhattan in de zomer van 2010.

Een handjevol bouwvakkers met een neongroen vest, een veiligheidshelm en zware laarzen probeert het lawaai van de ontelbare machines met smalltalk te overstemmen. De lift stopt en twee deurhelften glijden naar boven en naar beneden. Drie zwetende arbeiders slepen houten balken naar binnen voor we verdergaan. Dan stoppen we abrupt op de 20e. Hier is nog meer lawaai, maar door het stof en de lasvonken heen is te horen hoe de mannen elkaar helpende woorden en waarschuwingen toeroepen, want ‘Safety first’ is het motto – niet alleen hier in One World Trade Center, het kroonjuweel van het project, maar overal op de enorme bouwplaats.

One WTC ontworpen door ruim 60 architecten

Veiligheid is ook het sleutelwoord van zowel het ontwerp als de constructie van de gebouwen die het toekomstige World Trade Center moeten vormen. Voor het project, dat gebouwen, een gedenkplaats, een museum en een groot ondergronds station behelst, hebben verschillende architectenbureaus getekend. Het belangrijkste en hoogste gebouw,

One WTC, is echter bedacht door een team van meer dan 60 architecten van het gerenommeerde Skidmore, Owings & Merrill. Dit bureau ontwierp het hoogste gebouw ter wereld van 828 meter: Burj Khalifa, dit jaar voltooid. Zo hoog wordt One WTC niet, maar 541 meter is een wolkenkrabberrecord voor de VS.

Veiligheid bereikt nieuwe hoogte

Naast het hoogterecord geeft One de nieuwe norm aan voor de constructie van wolkenkrabbers met nieuw ontwikkelde technologieën, energiebesparing en sterkere materialen – en vooral veiligheid voor zowel de gebouwen als de mensen.

De focus op veiligheid komt natuurlijk door de angst voor een herhaling van de terreuraanslagen van 11 september 2001. Men is er zich van bewust dat een constructiefout in de Twin Towers mogelijk heeft bijgedragen aan de instorting.

En er wordt bij het ontwerp ook op eenvoudige dingen gelet, zoals de breedte van de passages in de toren. Veel mensen zijn tijdens de aanslagen om het leven gekomen omdat de trappen in de torens te smal waren. Er was geen plaats voor al die mensen die in paniek naar beneden renden en brandweerlieden die naar boven moesten. Dat is nu verbeterd met extra brede en drukbestendige trappen en nieuwe, beveiligde sprinklersystemen. Op elke verdieping zijn er extra toegangen tot de trappen en de liften en aan alle kanten zijn er nooduitgangen naar de straat.

Luchtfiltersysteem beschermt ook tegen terreur

Rookontwikkeling tijdens brand is vaak ook de oorzaak van sterfgevallen, en die wordt bestreden met een nieuw lichtfiltersysteem, dat bovendien beschermt tegen chemische en biologische gevaren die via de lucht verspreid worden, zoals miltvuur.

De glazen gevel, de zogeheten ‘curtain wall’, beschermt tegen explosies en vooral drukgolven. Het gelamineerde glas in vier lagen is drie centimeter dik. Door de met staal versterkte verbindingen en de flexibele delen tussen glas en gebouw zullen de panelen de trillingen van een drukgolf absorberen en van de toren leiden.

De gevel is bestand tegen weer en wind en zelfs aardbevingen. Daarbij valt er meer natuurlijk licht in het gebouw door al dat glas, waardoor het stroomverbruik voor verlichting met 20% daalt. De glazen panelen vangen bovendien de warmte van de zon op, dus ook op de energie voor de stroomverslindende klimaatinstallaties wordt bespaard.

Ground Zero building

24 grote stutten bieden stabiliteit

De toren is stevig verankerd in de grond en 24 grote stutten houden hem stabiel. Zo blijft het gebouw overeind, zelfs als er twee stutten tegelijk kapot gaan. Alle stutten, die over de hele lengte van het gebouw lopen, bestaan uit aan elkaar gelaste en geschroefde kleinere stukken.

Het meest vernieuwende veiligheidselement van het nieuwe symbool van Manhattan is echter de betonnen kern. Dat is bijna een gebouw in een gebouw. Tot twee meter dikke wanden van kelder tot plafond vormen een schacht om de liften, extra trappen, noodverlichting, ventilatieschachten, waterpompen, communicatiesystemen, sprinklers en beveiligde vluchtruimtes op elke verdieping. Uiteraard is het geheel ingekapseld in extra brandveilige materialen.

Het cement voor de kern is ook nieuw, en met een treksterkte van een ton per vierkante centimeter is het beton tot vijf keer zo sterk als soorten die normaal in gebouwen, bruggen en wegen zitten.

De grondvorm van 61 x 61 meter van het gebouw komt overeen met het oppervlak van de oude torens – maar qua ontwerp houdt hier de vergelijking op. De vier zijden gaan vanaf de grond naar boven toe over in driehoeken. Dat geeft in het midden van het gebouw een perfecte achthoek, en bovenaan is de toren weer een vierkant, alleen 45 graden gedraaid ten opzichte van het grondvlak. Op 415 en 417 meter hoogte zijn twee uitkijkverdiepingen – op de hoogte van de Twin Towers.

Vanuit het restaurant kijk je alle kanten op en de toren wordt gekroond met een ronde borstwering, met onder meer een nieuw soort bak voor het ramenwassen, die bij alle zijden van de gevel komt. Helemaal bovenop zit de spits met een lichtbaken. Dit stuurt lichtflitsen 360 graden rond in morse: streep, punt. De letter N van New York.

Manhattans monument

Zes nieuwe gebouwen vervangen het oude World Trade Center. Het hoogste wordt One WTC met 541 meter. Naar verwachting is het in de loop van 2013 klaar voor gebruik

Thema

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: