Oudste ongedierte ter wereld

Archeologen zien in de insecten belangrijke getuigen van nog eerdere volken dan de oude Egyptenaren.

In Japan deed archeoloog Hiroki Obata van Kuma­moto University lange tijd onderzoek naar de oudste Japanse cultuur, Jomon, die onder meer bekendstaat om het oudste aardewerk ter wereld: van 14.000 jaar v.Chr. En in 2003 vonden Obata en zijn collega’s kleine insectafdrukken in het aardewerk. Toen de onderzoekers de uitsparingen vulden met silicone en het resultaat nader bekeken, bleek dat het afdrukken waren van 4000 jaar oude graanklanders, die in de klei terecht waren gekomen bij het bewerken ervan. De Jomon waren jager-verzamelaars; de vondst van de kever, die in de voorraadschuren gewassen opvrat, strookt met het idee dat de rijstteelt toen vanuit Korea overwaaide.

Snuitkever wellicht oudste ongedierte

Maar nu heeft Hiroki Obata snuitkeverafdrukken gevonden in aardewerk van 9000 jaar oud, thans het oudst bekende voorbeeld van ongedierte bij mensen. Tot nu toe dacht men dat de kevers in aanraking kwamen met vroege akkerbouwers in Zuidwest-Azië, zich aanpasten en zo een deel van hun leven gingen uitmaken. Maar als Obata gelijk heeft, moeten de kevers al voorgekomen zijn in Japan en bij de Jomon hebben geleefd voordat deze rijst gingen verbouwen.

Andere onderzoekers menen echter dat de oude graanklanders laten zien dat het Jomonvolk al 9000 jaar geleden akkerbouw bedreef.

Dus of het nu om het oude Egypte, de Moche-indianen in Peru of het Japanse Jomonvolk gaat, de insecten hebben zichzelf op de agenda gezet. De beestjes hebben namelijk de sleutel waarmee we de deur kunnen openen naar nieuwe kennis over eeuwenoude culturen.

De bromvlieg bezet dode lichamen als eerste. De eitjes groeien snel uit tot larven.

Minilegers nemen lijk in

Als insecten een lijk vinden, leggen ze er eitjes in. Hier komen larven uit die zich verpoppen, en dan tot insecten uitgroeien. Het moment waarop de insecten het lijk vinden en de duur van hun levenscyclus hangen o.a. af van de temperatuur en vochtigheid. De tijdsaanduidingen hieronder zijn gebaseerd op een warm klimaat, zoals in het oude Peru.

Na 1-2 dagen: De eerste bromvliegen vinden het lijk en leggen eitjes in de lichaamsopeningen. Een dag later komen er al larven uit, die het op een vreten zetten.

Na 2-3 dagen: Roofkevers schuiven bij de maaltijd aan.

Na 5-7 dagen: Dambordvliegen komen bij het lijk aan. Ze leggen geen eitjes maar larven in het lichaam.

Na 8 dagen: Kakkerlakken, aaskevers en mieren kruipen in het lijk en eten erop los.

Na 12-15 dagen: Een nieuwe generatie bromvliegen komt uit de cocons en vliegt weg.

Na 14-17 dagen: De eerste huisvliegen komen nu bij het lijk aan en leggen hun eitjes erin.

Na 16 dagen: De nieuwe generatie bromvliegen kan nu eitjes beginnen te leggen.

Na 17-23 dagen: Een nieuwe generatie dambordvliegen komt uit de cocons. Sluipwespen arriveren en leggen eitjes in de cocons van de dambordvliegen.

Na 25-29 dagen: Een nieuwe generatie huisvliegen verlaat het lijk.

Na 31-36 dagen: Een nieuwe generatie sluipwespen komt uit.

• Vorige Pagina 3 van 3