Reuzenpinguïn van 60 kilo in de tropen

Een oerpinguïn die twee keer zo zwaar was als de keizerspinguïn verandert de familie-evolutie

Het fossiel is losgeborsteld uit de woestijn in Peru, Reserva Nacional de Paracas, vlak bij de evenaar.
N. Adam Smith/UT Austin
Het fossiel is losgeborsteld uit de woestijn in Peru, Reserva Nacional de Paracas, vlak bij de evenaar.

Een Peruaanse reuzenpinguïn van circa 36 miljoen jaar oud laat ons weten dat pinguïns op een andere manier en in een andere tijd dan we dachten, vanuit de lucht het water in gingen. Voor het eerst is een versteende pinguïn gevonden met intacte veren, en daaraan lezen we af dat de schubachtige veren vroeg zijn ontwikkeld, maar ook dat de vogels lange tijd grijs en roodbruin waren; ze kregen hun karakteristieke zwart-witte pak pas heel laat.

De Inkayacu paracasensis (ofwel de waterkoning van Paracas) was een reuzenpinguïn van anderhalve meter lang en ruim 60 kilo zwaar, bijna twee keer zo zwaar als de grootste pinguïn van nu, de keizerspinguïn, en verder was zijn snavel stukken langer.

Het fossiel dook op in de droge woestijn Reserva Nacional de Paracas in Peru, wat betekent dat de pinguïns zich ontwikkelden in warm water bij de evenaar en niet in de Antarctische kou, zoals altijd werd gedacht.

  • Het meest interessant is echter het verenpak van de vogel, want dat laat zien hoe snel zijn evolutie eraan toe ging toen hij zich ontwikkelde van een vliegende vogel in de lucht tot een duikende vogel in zee.

    Door de vorm van hun veren en vinnen (vleugels) kunnen de huidige pinguïns goed zwemmen. Nu weten de onderzoekers dat de belangrijke ontwikkelingsfase naar platte, brede schubachtige veren, die het dier zo hydrodynamisch maken, 36 miljoen jaar geleden al bereikt was.

    Aan de veren van de oerpinguïn is te zien dat hij roodbruin/grijs was

    Met een elektronenmicroscoop kwamen de onderzoekers erachter dat het grote verschil tussen huidige pinguïns en de oerreuzen is dat hun veren andere pigmenten hebben. Naast kleur geven pigmenten veren ook stevigheid en sterkte. Die van de Inkayacu lijken op de pigmenten van zeevogels, zoals de albatros. Zulke veren waren warm genoeg om in zee bij de evenaar te leven.

    De pinguïns kregen steeds meer zwart en wit in hun pak naarmate ze verder naar de kou in het zuiden trokken; ze hadden hier ook sterkere veren voor nodig.

  • Huidige editie

    Abonnement: In dit nummer kun je onder meer lezen over de wedloop om het aidsvaccin en lichten we een tipje van de sluier op over de auto's van de toekomst.

    Download een gratis proefnummer

    Abonnement: Download een complete uitgave van Wetenschap in Beeld. Helemaal gratis. Je hoeft alleen maar in te loggen als gebruiker van wibnet.nl.

    Aanmelden nieuwsbrief

    Gratis nieuwsbrief van Wetenschap in Beeld. Meld je hier aan.

    Poll

    Historia

    Hoe werd Rusland zo groot?

    Waarom werd Rusland het grootste land ter wereld?

    Volg de ruimteblog

    Lees wat de journalisten Helle en Henrik Stub van Wetenschap in Beeld over het heelal te melden hebben.

    Historia

    Thema: Tweede Wereldoorlog

    Verdiep je in de grootste gebeurtenissen van de 2. Wereldoorlog.

    Historia

    10.000 jaar bier

    Bier bestaat al bijna net zo lang als de mens zelf.