Bizar zeemonster was een taaie overlever

Fossiel van oerdier verandert het beeld van een van de grootste uitroeiingen ooit.

Het zeedier Laggania is het oerdier dat het meest lijkt op het nieuwe monster.
Esben Horn/Yale University
Het zeedier Laggania is het oerdier dat het meest lijkt op het nieuwe monster.

In 480 miljoen jaar oude rotsen in het zuidoosten van Marokko hebben twee paleontologen, Derek Briggs en Peter Van Roy van Yale University in Connecticut, VS, een ruim één meter lang exemplaar gevonden van de zogeheten anomalocarididen.

Deze roofdieren zijn met de eerste complexe dieren ontstaan tijdens de cambrische explosie, 530 miljoen jaar geleden, en het leek erop dat ze 20 miljoen jaar later waren verdwenen.

Het dier had een bizar voorkomen met ogen op steeltjes, een geleed lijf en een enorme kop. Op zijn kop zaten sprieten met stekels, waarmee hij prooidiertjes naar binnen schoof, en zijn bek ging open en dicht zoals een camerasluiter. Het fossiel is bijna twee keer zo groot als de grootste fossielen die ooit gevonden zijn.

Het fossiel stamt uit Marokko en is 480 miljoen jaar oud. Het lijf moet geleed zijn geweest.

Zeemonster overleefde massaal uitsterven

Het opvallendst is echter de vrij geringe ouderdom van het fossiel, waaruit blijkt dat de anomalocarididen van het cambrium tot in het volgende geologische tijdperk, het ordovicium, leefden.

De scheidslijn tussen die tijdperken is de massale sterfte van 488 miljoen jaar geleden, toen de meeste dieren van het cambrium uitstierven. Daardoor kregen de overlevers wel de wind in de zeilen, en het aantal geslachten werd verviervoudigd in het begin van het ordovicium.

Samen met de vondsten van 1500 fossiele weekdieren, schimmels en koralen geeft dit fossiel een uniek beeld van het ecosysteem van 480 miljoen jaar geleden, en dat verschilde niet zo veel van het dierenleven in het cambrium als we dachten. Daarom moeten onderzoekers hun kijk op de tijd van de massasterfte herzien.

Huidige editie

Abonnement: In dit nummer kun je onder meer lezen over de wedloop om het aidsvaccin en lichten we een tipje van de sluier op over de auto's van de toekomst.

Download een gratis proefnummer

Abonnement: Download een complete uitgave van Wetenschap in Beeld. Helemaal gratis. Je hoeft alleen maar in te loggen als gebruiker van wibnet.nl.

Aanmelden nieuwsbrief

Gratis nieuwsbrief van Wetenschap in Beeld. Meld je hier aan.

Poll

Historia

Hoe werd Rusland zo groot?

Waarom werd Rusland het grootste land ter wereld?

Volg de ruimteblog

Lees wat de journalisten Helle en Henrik Stub van Wetenschap in Beeld over het heelal te melden hebben.

Historia

Thema: Tweede Wereldoorlog

Verdiep je in de grootste gebeurtenissen van de 2. Wereldoorlog.

Historia

10.000 jaar bier

Bier bestaat al bijna net zo lang als de mens zelf.