Sprankje hoop voor astronauten

‘De NASA heeft drie goede mannen verloren.’ Deze gedachte gaat door de hoofden van veel mensen die op dit uur nog op het controlecentrum in Houston zijn, maar niemand durft hem uit te spreken.

In plaats daarvan zit iedereen boven de boeken, papieren, bouwtekeningen en rekenmachines om een baan te vinden waarop de Apollo 13 terug kan keren. Ze ontdekken dat de astronauten zich via een gewaagde raketmanoeuvre in een bepaalde baan kunnen brengen, die hen, door gebruik te maken van het zwaartekrachtveld van de maan, achter de maan door slingert en naar aarde terugstuurt.

Om in – en dan weer uit – die baan te komen moet de Apollo 13 meermaals van koers veranderen door de afdalingsraketten van de maanlander te ontsteken. De eerste manoeuvre moet plaatsvinden om 02.40 uur op dinsdagnacht en de tweede om 20.40 uur die dag, volgens het controlecentrum.

Houston verzwijgt bewust wat er gebeurt als het misgaat: dan zal de Apollo de aarde op duizenden kilometers missen en eeuwig in de ruimte blijven. De laatste zenuwslopende minuten voor de eerste koersverandering houden Lovell, Haise en Swigert hun adem in. Maar dan beginnen de raketmotoren te bulderen en als de computer ze 21 seconden later weer uitzet, gloort voor het eerst sinds de explosie weer een beetje hoop. De Apollo 13 ligt op de goede koers en het grootste gevaar lijkt achter de rug.

Om half zeven die avond draait de Apollo 13 op 250 kilometer hoogte om de maan en kunnen de astronauten hun benarde positie even vergeten. Met hun gezichten tegen de ramen kijken ze uit op het maanlandschap vol kraters dat, badend in het zonlicht, aan hen voorbij trekt. Ondanks de situatie maken Haise en Swigert zoveel mogelijk foto’s.

‘Als de motor het straks niet doet, wordt het lastig om die foto’s te laten ontwikkelen,’ roept Lovell. ‘Leuk, Jim. Voor jou is dit gesneden koek, voor ons niet,’ antwoordt Haise. Lovell heeft spijt van zijn botte opmerking en begint de plaatsen aan te wijzen die hij in 1968 ook zag, toen hij met de Apollo 8 de eerste bemande vlucht rond de maan maakte.

De bemanning maakt zich op om de raketmotor van de Aquarius nog eens te starten – deels om weer van koers te veranderen, deels om meer snelheid te krijgen. Volgens berekeningen van Houston kan de terugreis daarmee ingekort worden van vier dagen tot tweeënhalve dag, en dat is een enorme tijdwinst als leven en dood zo dicht bij elkaar liggen.

Om tien over half negen ’s avonds drukt Lovell de startknop van de motor in en laat via de radio weten: ‘We’re burning.’ De stemming aan boord wordt steeds beter, alles lijkt goed te gaan en de aarde komt nu elke seconde dichterbij.

Midden in de vreugde krijgt Haise het knagende gevoel dat hij iets over het hoofd ziet. Als piloot van de maanlander kent hij de Aquarius natuurlijk van binnen en van buiten: hij kent de naam van ieder onderdeel en weet precies hoeveel zuurstof, water en stroom ze tot hun beschikking hebben.

Op basis van deze kennis heeft hij uitgerekend dat het trio genoeg zuurstof heeft voor acht tot tien dagen, meer dan genoeg voor de terugreis.

Ze hebben ook genoeg stroom – als de accu’s van de Aquarius volledig zijn opgeladen, is dat voldoende voor twee etmalen. En door alleen de noodzakelijke apparatuur te laten draaien, wordt het stroomverbruik lager en heeft de maanlander energie voor vier tot vijf etmalen.

Wel zullen we zuinig moeten omgaan met water, denkt Haise en hij gaat ervan uit dat het water op rantsoen moet. Plotseling realiseert hij zich dat de lucht in de cabine wel eens het grootste probleem kan worden. De chemische filters die de kooldioxide uit de lucht halen, zijn namelijk bedoeld voor twee mannen, twee etmalen lang – de tijd dat twee van de astronauten zich op de maan zouden bevinden – en niet voor drie man en bijna drie dagen, zoals nu.

Zonder nieuwe filters zullen de astronauten stikken in de lucht die ze zelf uitademen. Er liggen wel filters in de besturingsmodule, maar die passen niet op de ronde leidingen van de Aquarius.

• Vorige Pagina 2 van 3 Volgende