Supernova top 1

Sterrenexplosie veroorzaakt massasterfte op aarde

Als een reuzenster vlakbij de aarde verandert in een supernova, wordt onze planeet getroffen door een tsunami van kosmische straling. De ozonlaag wordt aan flarden gescheurd en mensen en dieren krijgen extreme vormen van kanker.

13 november 2015 door Rolf Haugaard Nielsen

Supernova vernietigt de aarde

Probeer je eens voor te stellen dat een supernova vlakbij ons zonnestelsel explodeert en de aarde overspoeld wordt met deeltjes- en gammastraling.

Deze gammastraling vernietigt de ozonlaag die mensen, dieren en planten beschermt tegen de schadelijke ultraviolette straling van de zon.

Samen met de krachtige kosmische straling van de overgebleven supernova roeit ze alle plankton in onze oceanen uit. En omdat plankton de basis is voor de voedselketen, sterft bijna al het leven in zee.

Straling van een supernova roeit alle plankton uit, waardoor al het leven in onze oceanen sterft.

Op land veroorzaakt de krachtige straling een epidemie van kankerverwekkende mutaties. De restanten van de supernova blijven nog honderdduizenden jaren kosmische deeltjes uitstralen, waardoor de mensen en dieren die overleven permanent onder verschrikkelijke omstandigheden moeten leven.

Maar het goede nieuws is: het duurt nog 240 miljoen jaar tot de volgende supernova

Het risico op een supernova is gelukkig maar klein. Een supernova is 'vlakbij' als hij zich binnen een straal van 30 lichtjaar van de aarde bevindt. Astronomen denken dat zoiets slechts één keer per 240 miljoen jaar voorkomt.

2,5 miljoen jaar geleden explodeerde er een supernova op ongeveer 150 lichtjaar van de aarde. Dat weten we omdat de zeebodem die in die periode is ontstaan de radioactieve isotoop ijzer-60 bevat, en deze isotoop ontstaat alleen bij een supernova-explosie.

Bij deze catastrofe kwam er niet genoeg kosmische straling vrij om het leven op aarde te vernietigen, maar het heeft er wel voor gezorgd dat wetenschappers zich voor dit fenomeen zijn gaan interesseren.

Als er binnen een straal van 30 lichtjaar van de aarde een supernova explodeert, komt al het leven op aarde in gevaar. 30 lichtjaar is ongeveer 285 biljoen kilometer.

Onderzoek naar supernova vlakbij aarde

In 2014 gaf NASA een half miljoen dollar uit aan een onderzoek waarbij de University of Kansas een inschatting moest maken van de gevolgen van een nabije supernova.

De onderzoekers berekenden eerst de hoeveelheid kosmische deeltjesstraling en gammastraling van de supernova. Daarna onderzochten ze hoeveel deeltjesstraling zou doordringen tot het magneetveld van de aarde en welke schade de gammastraling zou aanrichten in de ozonlaag.

Op basis daarvan konden ze redelijk nauwkeurig inschatten wat de gevolgen voor mensen, dieren en planten zouden zijn.

Een supernova van héél dichtbij

Het is natuurlijk geen goed idee om een supernova van heel dichtbij te observeren. Daarom hebben wetenschappers een enorme sterrenexplosie nagebootst in een computersimulator, waardoor ze kunnen meekijken in de reuzenster als die zichzelf opblaast. Lees meer in ons artikel:

OVER DE SUPERNOVA

Als een grote ster zonder brandstof komt te zitten, valt hij in een enorme explosie uiteen. Deze explosie geeft wekenlang meer licht dan een heel sterrenstelsel. Dit wordt een 'supernova' genoemd. Supernova's behoren tot de spectaculairste fenomenen in het universum.

Bij een supernova komt evenveel energie vrij als de zon in heel haar bestaan van ongeveer 10 miljard jaar afgeeft. Gammastraling en hoogenergetische deeltjes schieten het heelal door en maken het leven op nabijgelegen planeten vrijwel onmogelijk.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: