particle accelerator

Deeltjesversneller past op je bureau

Het instrument dat het higgsdeeltje vond, is er nu in een tafelmodel.

Kosten lopen in de miljarden

Een deeltjesversneller is onmisbaar als natuurkundigen de samenhang van het heelal willen begrijpen. Versnellers zijn meestal een paar honderd meter lang en de kosten ervan lopen in de miljarden. Maar nu hebben natuurkundigen van de University of Texas in de VS een miniversie van de versneller gebouwd, die met wat goede wil op een bureau past. En ondanks zijn bescheiden afmetingen kan de nieuwe laser-plasmaversneller net zulke hoge energieniveaus en snelheden als de gangbare versnellers opwekken.

Elk lab krijgt zijn eigen deeltjesversneller

Het tafelmodel heeft zijn waarde al bewezen in proeven waarbij de wetenschappers over een traject van maar twee centimeter ongeveer een half miljard elektronen opjoegen tot een energie van twee gigaelektronvolt (GeV). Voor diezelfde prestatie was tot voor kort een deeltjesversneller nodig die ongeveer 10.000 keer zo groot was, of net zo lang als twee voetbalvelden.

Met het handige tafelmodel duurt het volgens de Amerikaanse onderzoekers niet lang meer of elk laboratorium heeft een deeltjesversneller. Scheikundigen, natuurkundigen en biologen, die vaak lang moesten reizen om toegang te krijgen tot een deeltjesversneller, kunnen hun proeven voortaan op hun eigen werkplek verrichten, waar ze met de extreem precieze en geconcentreerde röntgenstraal van het minimodel uiteenlopende materialen hun geheimen kunnen ontfutselen tot op het niveau waarop de atomen te zien zijn.

Woordenboek

Deeltjesversneller: Apparaat dat geladen deeltjes tot extreme snelheden opjaagt. Door het hoge energieniveau kunnen onderzoekers de eigenschappen van allerlei materialen bekijken en zien welke plaats de atomen innemen. Zo komen ze te weten waar het materiaal uit bestaat.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: