Tornado, Map of USA

Hoe ontstaat een tornado?

Wat voor krachten liggen eraan ten grondslag wanneer de lucht plotseling met een enorme snelheid gaat ronddraaien?

4 februari 2015

Tornado's ontstaan alleen in krachtige onweersbuien. Zo'n bui wordt gevormd in warme lucht die de wolk ingezogen wordt en waterdamp afgeeft, die uiteindelijk als neerslag omlaag valt.

Onweersbuien ontstaan in instabiele lucht. Een luchtmassa is instabiel als luchtdeeltjes vanwege de warmte op de grond hoog in de atmosfeer terecht kunnen komen. Op het noordelijk halfrond wordt de instabiliteit versterkt op plaatsen waar de wind tegen de klok in draait, en de hevigste buien ontstaan dan ook in deze gebieden.

Onweersbuien vormen een zelfstandig systeem en worden aangedreven door warmte en vochtigheid. In de wolk stijgt warme lucht op, terwijl koelere lucht met de regen en hagel omlaag komt. Onder de wolk wordt lucht aangezogen uit een gebied rond de onweersbui, en grote hoeveelheden lucht belanden daardoor recht onder de wolk.

Een tornado ontstaat als de rotatie-energie geconcentreerd wordt in de lucht onder de wolk. Als deze lucht zeer instabiel is, krijgt de opstijging een zelfversterkend effect en ontstaat er een zelfstandig lagedrukgebied dat rond zijn as draait. Komt deze rotatie in de aanzuiging van de wolk terecht, dan vormt zich een smal kanaal waardoor de lucht in de onweerswolk verdwijnt.

Vanwege de snelheid in de rotatieas daalt de druk in het kanaal, waardoor het vocht uit de warme lucht tot druppels condenseert. Die druppels maken de tornado zichtbaar, en als de rotatie de grond bereikt, wordt er bovendien allerlei materiaal aangezogen.

Tornado Alley

In de staten Texas, Kansas, Ohio en Nebraska vormen zich de zwaarste tornado's. Warme lucht uit de Golf van Mexico stuit hier op koele lucht uit het westen, die boven de Rocky Mountains hoog in de atmosfeer terechtgekomen is.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: