Stormy day on peer

Hoe ontstaat een storm?

Wat gebeurt er nu precies als de stormen in het najaar de kop opsteken?

15 februari 2011

In de volksmond wordt een krachtige wind al een storm genoemd, maar volgens de normen van het KNMI stormt het pas bij windkracht 9.

Binnen een lagedrukgebied komen er daarbij windsnelheden voor van 20,8 tot 24,4 m/s. Bij een zware storm waait het met 24,5 tot 28,4 m/s en een zeer zware storm kent snelheden van 28,5 tot 32,6 m/s. Daarboven, vanaf windkracht 12, spreken we van een orkaan.

Een storm begint als een storing in de zone die warme van koude lucht scheidt. Het front is constant in beweging, en warme lucht wordt omhoog gestuwd terwijl de druk vlak bij het oppervlak daalt. Met die drukdaling komt er meer beweging rond het centrum van het lagedrukgebied, en uiteindelijk ontstaat er zo een evenwicht tussen de drukkrachten van het lagedrukgebied en de corioliskracht, die alle beweging op ons halfrond naar rechts trekt.

Boven in de troposfeer is er een vergelijkbaar proces, waarbij er in de koude luchtmassa een lagedrukzone ontstaat. Daardoor trekt de koude lucht harder naar de warme, zodat het proces rond het lagedrukgebied versterkt wordt. En zolang het proces niet wordt verstoord door andere meteorologische systemen, versterkt het zichzelf dus en haalt het zijn energie uit de onbalans tussen koude en warme lucht.

De krachtigste wind komt vaak voor in de felle regen-, hagel- of onweersbuien van het koudefront, of in het kielzog van de koude lucht. In extreme gevallen, waarbij de windsnelheden een orkaankracht bereiken, worden de hoogste windsnelheden gemeten in de warme lucht vlak voor het koudefront, met een extra krachtige wind op een paar honderd kilometer afstand van het centrum van het lagedrukgebied.

Temperatuurverschillen

Najaarsstormen ontstaan als een flink lagedrukgebied vanaf de Atlantische Oceaan over land trekt. De lage druk ontstaat bij grote temperatuurverschillen in de atmosfeer. In het najaar botst warme lucht uit Zuid-Europa op koude poollucht.

De warme lucht wordt omhoog gestuwd en zet uit; daardoor daalt de druk. Het lagedrukgebied zuigt lucht aan en zo ontstaat er een wind die makkelijk de kracht van een storm kan krijgen.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: