Waarom zigzagt bliksem?

Een bliksemschicht gaat niet loodrecht naar de aarde. Waarom kiest bliksem niet gewoon voor de kortste weg?

1 september 2009

Een bliksemschicht is een grote vonk, en normaliter neemt een vonk de kortste weg naar zijn doel. Een flits moet echter vele kilometers afleggen van onweerswolk naar de grond, en het proces waarin de flits ontstaat bestaat uit kleine etappes. Een vonk ontstaat uit een spanningsverschil, en bij een bliksemschicht gaat het om het spanningsverschil tussen de wolk en de aarde. Vóór de ontlading zorgt het extreme spanningsverschil ervoor dat er elektronen van de wolk naar de aarde gaan. Deze elektronen zitten in zogeheten bliksemkanalen, waarin lucht geïoniseerd wordt. Een kanaal begeeft zich in etappes van circa 50 meter naar de aarde, en in dit proces volgt de elektronenstroom de lagen in de lucht die het beste geleiden. Minieme verschillen in het geleidingsvermogen bepalen de richting, waardoor het kanaal onregelmatig en vertakt wordt. Bij het aardoppervlak zorgt de relatief grote hoeveelheid elektronen voor een overeenkomstige ontlading aan het aardoppervlak, die zich naar boven vertakt. Als de twee kanalen contact maken, ontstaat er kortsluiting, en door het spanningsverschil tussen hemel en aarde vult een krachtige stroom het hele kanaal. Er verschijnt een zichtbare flits in het kanaal, vaak met vertakkingen naar de aarde omdat de elektronen in hun zoektocht naar de aarde zijtakken vormen. De flits wordt dus gevormd in een proces dat lijkt op de beweging van water dat door een landschap trekt. De richting wordt door details bepaald, en daardoor gaat de bliksemschicht zigzaggen.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: