Woman smelling roses

Zoete rozengeur is pure chemie

De zoete rozengeur die rond Valentijnsdag hangt, is het resultaat van een complexe dans van de moleculen van de roos.

13 februari 2015 door Carsten Nymann

Het is Valentijnsdag en in veel bloemenwinkels en huiskamers ruikt het vandaag naar zoete rozen.

De rozengeur die we kennen van parfums, schoonheidsproducten en rozenwater is volgens scheikundigen afkomstig van één specifieke rozensoort: de damastroos.

De geur van deze roos is samengesteld uit een aantal chemicaliën, zoals roosoxide, dat een zoete, fruitige geur heeft met een vleugje munt en citrusvruchten.

Valentijnsdag wordt omringd door chemicaliën

En het geurspoor van Valentijnsdag wordt nog kronkeliger, verklaart scheikundige Raychelle Burks van de American Chemical Society.

Roosoxide bestaat namelijk ook weer uit vier chemicaliën – of moleculen – die elk zijn samengesteld uit 10 koolstofatomen, 18 waterstofatomen en 1 zuurstofatoom.

Dat de moleculen ondanks hun overeenkomsten verschillend zijn, komt door het verschijnsel chiraliteit. Dit woord is afgeleid van het Griekse 'cheir', wat 'hand' betekent: onze twee handen bestaan uit precies dezelfde bestanddelen en zijn toch niet identiek – ze zijn immers elkaars spiegelbeeld.

Evenzo hebben de atomen in de vier ogenschijnlijk identieke roosoxiden verschillende posities, waardoor ze niet dezelfde geur uitzenden.

Eén molecuul verantwoordelijk voor geur van Valentijnsdag

Het roosoxide '2-S, 4-R' ruikt volgens de onderzoekers het sterkst en heeft de meeste invloed op de klassieke rozengeur die Valentijnsdag kenmerkt.

Onze neus neemt de geur al waar als er maar 0,5 miljardste deel van in de lucht zit.

De kleinste verandering verpest de geur

Dat wij de geuren van de vier moleculen kunnen onderscheiden, komt doordat hun vorm verschillend is.

Zoals sleutels die wel of niet goed op een slot passen, communiceren de geurmoleculen op verschillende manieren met een receptor in onze neus.

Als de positie van de atomen maar een klein beetje wordt veranderd, krijgt de roos een totaal andere geur en vervliegt het romantische aroma van Valentijnsdag.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: