polar vortex top

Poolwervel op drift maakt winter extra lang en koud

Een grote wervelstorm boven het noordpoolgebied is op weg naar Europa. Daardoor kunnen we een uitzonderlijk koude winter verwachten, die mogelijk tot in maart duurt.

8 december 2016 door Karine Kirkebæk

Hoog boven het noordpoolgebied wervelt een heleboel koude lucht rond.

Een poolwervel is een lagedrukgebied bij de Noordpool, dat tegen de klok in draait – ook wel een cycloon genoemd. De wervelingen hebben grote invloed op de temperatuur in onze regionen.

Boven het noordpoolgebied komen twee poolwervels voor. De ene bevindt zich in de troposfeer 5500-9100 meter boven het aardoppervlak, de andere in de stratosfeer, zo'n 19.800 meter hoog.

Cycloon wervelt naar Europa

Een nieuw onderzoek dat in Nature is gepubliceerd, laat op basis van satellietgegevens van de afgelopen 30 jaar zien dat de hoogste poolwervel de neiging heeft om in februari in de richting van Europa te bewegen.

Dat hangt volgens de onderzoekers nauw samen met het feit dat de hoeveelheid zee-ijs in het noordpoolgebied steeds verder afneemt, vooral in de Barentsz- en de Karazee, die deel uitmaken van de Noordelijke IJszee.

Tegelijk met de verplaatsing is de wervel ook zwakker geworden. Dat betekent dat hij de kou minder goed vasthoudt en dat de lage temperaturen zich van de poolcirkel naar andere gebieden verspreiden.

Wervel zorgt voor lange winter

En dat is tot in Europa te voelen: de winter zal kouder zijn en langer duren dan anders. Volgens de onderzoekers zal het koude seizoen tot eind maart voortduren.

Meerdere wetenschappers hebben het patroon waargenomen dat het klimaat warmer wordt in het noordpoolgebied en kouder op het Euraziatische continent.

Volgende onderzoeken moeten de vraag beantwoorden of de veranderende positie van de poolwervel de oorzaak is van de grote asymmetrie in de temperaturen.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: