Ice on lake

Waarom zingt het ijs op grote meren?

Soms lijkt het alsof het ijs op een meer rondzingt. Hoe ontstaat dat geluid?

13 september 2011

IJs gaat zingen als er barsten in ontstaan die over het meer schieten. Daardoor gaat het ijs trillen. Als deze trillingen zich door de lucht verplaatsen, klinkt het alsof het ijs zingt – een beetje alsof je op het spoor staat en er een trein aan komt. Omdat de barsten in het ijs zich pijlsnel verplaatsen, kun je wel eens horen hoe het geluid verderop ontstaat en vervolgens snel dichterbij komt.

Er zijn verschillende oorzaken voor het ontstaan van deze zingende barsten. De scheuren veroorzaken allemaal een bepaalde spanning in het ijs, net als tektonische platen die spanningen in de aardkorst opbouwen en tot slot uitmonden in een aardbeving. De trillingen in het ijs – het lied dat het meer voortbrengt – vormen een soort ijsbeving.

De spanning kan veroorzaakt worden door drukveranderingen in de atmosfeer. Het ijs moet meeveren, maar omdat het hard is, kan het alleen barsten. De spleten kunnen ook ontstaan door grote variatie in de luchttemperatuur.

Koud ijs neemt minder ruimte in dan warm ijs, dus als het koud wordt, krimpt het en barst het. Op hele grote meren kan de invloed van de getijden groot genoeg zijn om het ijs te laten scheuren.

Voor zingend ijs zijn grote meren nodig. Op meren kleiner dan 10.000 m2 brengen barsten geen symfonie ten gehore.

IJs zingt doordat de ...

Atmosferische druk verandert

Temperatuur verandert

Getijden meespelen

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: