Galerij: Luiaards in het kuuroord

De luiaard is erg gehecht aan zijn onbezorgde leventje in de boomtoppen, maar helaas staat dat onder druk. De mensen kappen zijn bossen, halen hun neus op voor de ‘luie’ dieren en mishandelen ze. In Costa Rica probeert het enige opvangoord annex reservaat voor luiaards ter wereld de opmerkelijke dieren een kans te geven.

21 mei 2012

Vanuit ons menselijke standpunt bezien leiden luiaards een luizenleventje: ze doen niks anders dan op hun dooie akkertje in de boomtoppen hangen en bladeren eten. De luiaards, die in de jungle van Midden- en Zuid-Amerika leven, zijn einzelgängers, die elkaar zelden zien en ook niet vechten.

Tegenover roofdieren zijn ze kansloos, maar ook die komen ze in de bomen bijna nooit tegen. Zo redt de luiaard zich nu al miljoenen jaren. Maar nu staat zijn leven onder druk, want hij heeft moeite met de makkes van de moderne wereld.

Er sterven steeds meer luiaards door de houtkap; bossen worden gerooid voor akkers, wegen en bebouwing. Zo komen er dieren om doordat de bomen waarin ze hangen, worden geveld. Verder wordt hun territorium in stukken opgesplitst, waardoor de luiaards over de grond naar de volgende boom moeten, waar ze snel ten prooi vallen aan auto’s en roofdieren. En als hun bomen blijven staan, stuiten de dieren vaak op elektriciteitsleidingen, die ze wellicht voor bomen houden – maar een wisse dood betekenen.

De luiaards staan echter niet alleen. Sinds 1992 werkt Judy Avey-Arroyo in het luiaardreservaat The Sloth Sanctuary of Costa Rica, waar beschadigde en ouderloze dieren worden verzorgd en zo mogelijk weer in de natuur worden uitgezet.Het reservaat begon eigenlijk bij toeval.

Judy Avey-Arroyo, die een hotelletje had en rondleidingen in de jungle verzorgde, kreeg in 1991 een verweesd luiaardjong in handen geduwd, dat een paar meisjes hadden gevonden. Het jong werd een ware toeristische attractie, en algauw vonden meer luiaards hun weg naar Judy Avey-Arroyo. In 1992 ging het reservaat officieel open; later werd het uitgebreid.

Mensen mishandelen luiaards

Onze bouwactiviteiten zijn echter niet het enige probleem voor de luiaards – vaak is de omgang van mensen met het dier een veel ergere bedreiging. Al komt de luiaard vrij veel voor in de landen van Zuid-Amerika, hij heeft vaak te kampen met vooroordelen en bijgeloof. Mensen denken bijvoorbeeld wel dat hij lui is en hun respect niet verdient.

Dat heeft al tot grove mishandelingen geleid, vertelt de Britse zoöloog Rebecca Cliffe van de Swansea University in Wales. Ze heeft in het reservaat aan een onderzoeksproject gewerkt onder leiding van Rory Wilson, en ze weet nog goed dat luiaards waren geslagen met knuppels, in brand waren gestoken of als voetbal waren gebruikt.

Aanvankelijk richtte de opvang zich op de verzorging en heruitzetting van de binnengekomen dieren. Daarna kwam er een bewustwordingscampagne voor schoolkinderen, om ze te leren dat de luiaards een grote rol in de ecologie van het regenwoud en de natuurlijke balans in het algemeen spelen. De campagne werpt inmiddels vruchten af in Costa Rica, aldus Judy Avey-Arroyo. Het aantal mishandelde dieren dat naar het oord wordt gebracht is al flink afgenomen.

Naarmate The Sloth Sanctuary meer luiaards opving, werd het duidelijker dat de bestaande kennis van de levenswijze en de habitat van de luiaard ongelofelijk gebrekkig was. Zo was er vrijwel niets bekend over het gedrag van de dieren, of de manier waarop ze zich in hun eerste levensjaren ontwikkelen. En omdat er van veel luiaardsoorten geen precieze tellingen zijn, weet men ook niet of er soorten bedreigd zijn, en zo ja hoeveel.

Het onderzoeksteam van de Swansea University probeert hier wat aan te doen. Volwassen dieren die weer in de natuur worden uitgezet, krijgen geavanceerde radiozendertjes mee, die gedetailleerde informatie doorgeven over hun doen en laten, 24 uur per dag.

Dit heeft al geleid tot de oplossing van een raadsel dat de medewerkers van de opvang sinds tijden bezighield: de volwassen luiaards die heruitgezet zijn, doen het goed, maar de jongen veel minder. In gevangenschap gaat het prima met ze, maar ze kunnen zichzelf niet redden in het wild. Nu blijkt dat dit komt doordat ze niet weten wat ze kunnen eten.

Luiaards leven van de bladeren van maar acht tot tien bepaalde bomen, eten in een zekere volgorde en op gezette tijden. Omdat bomen in de jungle vaak giftig zijn, maar niet het hele jaar door, is die volgorde van belang. En alleen volwassen dieren kunnen dat hun jongen leren.

Maar de onderzoekers en oppassers hopen dat ze dit probleem ooit uit de wereld kunnen helpen. Want als ze daarin slagen, ziet de toekomst er voor de luiaards in Costa Rica en in de rest van de wereld stukken zonniger uit.

Judy Avey-Arroyo with sloth

Twintig jaar aan het front voor trage dieren

Wie? Judy Avey-Arroyo en een team medewerkers beheren sinds 1992 The Sloth Sanctuary of Costa Rica.

Waar? Het reservaat annex opvangoord ligt in Costa Rica, vlak bij de kust van de Caribische Zee.

Waarom? Het oord vangt ouderloze en beschadigde dieren op en verzorgt ze. De dieren kunnen in de bossen eromheen, een reservaat voor luiaards in het wild, weer worden uitgezet. Foto: Suzi Eszterhas/Minden Pictures

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: