354 miljard vliegen

Fotogalerij: Vlieg tegen vlieg

Een fabriek in Mexico produceert elke week 120 miljoen steriele schroefwormvliegen die worden vrijgelaten om met hun wilde soortgenoten te paren. Doel is de vleesetende vliegenlarven te bestrijden die dieren en mensen aanvreten.

5 november 2009

Vliegen bestrijd je met vliegen – dat is het uitgangspunt van een bijzondere fabriek in de Mexicaanse stad Tuxtla Gutiérrez. Hier zijn sinds 1976 al 354 miljard Amerikaanse vleesvliegen gekweekt om hun wilde soortgenoten uit te roeien.

De larven van de vliegensoort Cochliomyia hominivorax ontpoppen zich in de natuur in de open wonden van dieren. Ze graven zich diep in het vlees van hun gastheer in. De kop van de larf heeft twee vlijmscherpe weerhaakjes waarmee hij zich een weg door het vlees baant.

Een vlieg kan in één wond wel 250 tot 500 eitjes leggen. Daaruit worden genoeg larven geboren om de gastheer van binnenuit op te eten: een gruwelijke manier om dood te gaan, en dit lot heeft ook al diverse mensen getroffen.

Volgend jaar tweede fabriek

De Amerikaanse schroefwormvlieg houdt niet van een koud klimaat, maar in een groot deel van het zuiden van de VS vormde hij voorheen een ware plaag voor het vee en wild. Pasgeboren kalfjes werden via de navelstreng geïnfecteerd met de vliegeneitjes en stierven een pijnlijke dood. Maar in 1950 kwamen twee Amerikaanse entomologen op een idee.

Ze wilden vliegen kweken en deze voor vrijlating aan radioactieve straling blootstellen. Door de straling zouden de vliegen onvruchtbaar worden en zonder nageslacht zou de populatie langzaam uitsterven. De onderzoekers stuitten eerst op weerstand; niemand geloofde dat hun idee zou werken.

Maar enkele tests op wat kleine eilandjes hadden al aangetoond dat het idee in de praktijk goed uitpakte. In 1954 lukte het de vlieg op Curaçao uit te roeien, maar het bleek wel een moeilijke opgave te zijn om zo’n enorme hoeveelheid vliegen te kweken.

De aanpak moest dus grootschaliger. Eerst werd bedacht hoe de vliegen per gebied bestreden kunnen worden en op den duur hopen de onderzoekers dat ze de Cochliomyia hominivorax helemaal kunnen uitroeien. De vliegenfabriek is een uitkomst. De 350 werknemers zijn ware experts in het kweken van de vliegen.

Maar één fabriek is niet meer toereikend voor de steeds grotere vraag naar vliegen en daarom wil men volgend jaar nog een fabriek openen in Panama.

Vlieg teruggedrongen

Hoewel de vliegenfabriek haar deuren pas in 1976 opende, bestond het idee om de Amerikaanse schroefwormvlieg te verjagen met onvruchtbare soortgenoten al in de jaren 1950. Sindsdien zijn de vliegen steeds verder naar het zuiden gedreven. In de VS was de vlieg in 1970 uitgestorven en in 1991 volgde Mexico.

Nu ligt de ‘vliegengrens’ bij Colombia, waar een brede bufferzone in stand wordt gehouden die de vlieg tegenhoudt. Het plan is om de vlieg op het hele Zuid-Amerikaanse continent uit te roeien; nu komt hij nog voor in Brazilië, Uruguay en Paraguay.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: