Waar komen de stenen op de velden vandaan?

Welke krachten zorgen elke lente weer voor nieuwe stenen op de velden?

1 september 2009

Als je over de velden in Noord-Europa of Noord-Amerika wandelt loop je kans te struikelen over keitjes, die verspreid over de grond liggen. Al heeft de boer ettelijke malen keien van zijn land verwijderd, na elke winter ligt er weer een lading nieuwe. Sommige zwerfkeien wegen wel een paar honderd ton, maar dat is zeldzaam. Tijdens de laatste ijstijd lagen Siberië, Noord-Europa en Noord-Amerika onder een ijskap. Door het gewicht ervan brak de rotsbodem waar hij overheen bewoog. De brokstukken werden onder in het ijs opgenomen en nog verder verbrijzeld. De ijskap zat onderin uiteindelijk vol met keien, grint, zand en klei, die in het landschap achterbleven toen het ijs verdween. De grote en kleine keien die we nu in Zuid-Scandinavië en Noord-Europa zien, komen dus van elders in Scandinavië en zijn door het ijs meegebracht. De geologen weten niet precies waarom er elke lente weer nieuwe stenen op de velden liggen. Maar sommigen denken dat de sleutel van het raadsel ligt in de bevriezing van de bodem gedurende de winter. Steen geleidt kou beter dan aarde, en als de vorst invalt, geleidt een steen de kou naar onderen. Het water onder de steen bevriest, zet uit en duwt de steen omhoog. In het voorjaar droogt de aarde rond de steen op en valt in het gat dat het ijs onder de steen achterlaat. Elk jaar herhaalt zich dit weer, de steen verplaatst zich verder omhoog en komt uiteindelijk aan de oppervlakte.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: