Snake on eggs

Hoe haalt een embryo in het ei adem?

Hoe kunnen embryo’s van vogels en reptielen voedsel en zuurstof krijgen terwijl ze nog in het ei zitten?

15 februari 2011

In een pas gelegd ei van een vogel of reptiel zit alle energie en voedsel die een embryo tijdens zijn ontwikkeling nodig heeft. Het embryo hoeft van buitenaf alleen warmte en zuurstof te krijgen. Warmte krijgt het als een ouder op het ei gaat zitten om het uit te broeden of als het ei ingegraven wordt.

De zuurstof komt gewoon uit de lucht en dringt vanzelf door tot in het ei via de kleine poriën in de schaal en de vliezen daaronder. In het ei wordt de zuurstof met name door het oppervlak van het allantois, een weefselstructuur, opgenomen. Dat zit vol bloedvaatjes die in contact staan met het embryo en zorgen dat de zuurstof via het bloed bij het embryo komt. CO2 wordt van het embryo weggeleid via het bloed, en een deel sijpelt vanzelf uit het ei. Andere afvalstoffen hopen zich op in de holte van het allantois.

27 liter gas in en uit kalkoenei

Een kalkoenenei bijvoorbeeld wisselt in zijn 28 dagen lange ontwikkeling 27 liter gas – zuurstof, CO2 en waterdamp – uit. Pas als het dier uit het ei komt wordt zijn ademhaling actief doordat zijn spieren lucht de longen in zuigen.

De eidooier is een soort lunchtrommel die de moeder haar embryo meegegeven heeft. Ongeveer de helft van het eigeel bestaat uit water, de andere helft bestaat uit eiwitten, vetstoffen en mineralen die het embryo voor zijn ontwikkeling nodig heeft. Voeding neemt het embryo op via bloedvaatjes, die te vergelijken zijn met een navelstreng omdat ze van het bloedstelsel van het embryo naar de dooier lopen.

Turtle with eggs

Het eiwit van een ei bestaat uit bijna 90% water en een restant van onder meer verschillende eiwitten (proteïnen). Volgens biologen beschermt het eiwit het embryo tegen bacteriën die het ei binnendringen, want veel proteïnen in het eiwit hebben een antibacteriële werking. De hoeveelheid eigeel varieert per diersoort, omdat het ook per soort verschilt hoe ver ontwikkeld de kleine dieren zijn als ze uit het ei komen.

Er zijn bijvoorbeeld vogelsoorten waarvan de jongen vlak nadat ze zijn uitgebroed al kunnen lopen, zwemmen of duiken, maar andere vogels zijn zo weinig ontwikkeld dat ze naakt en blind ter wereld komen en niet in staat zijn om meteen al rond te lopen.

Ei ademt via de schaal

Het amniote ei heeft een kalkschaal of een leerachtige schaal. De drie vliezen chorion (1), amnion(2) en allantois(3) reguleren de opname en afgifte van zuurstof (A) en CO2(B).

  • Schaal heeft duizenden poriën

    De eierschaal heeft duizenden poriën, waardoor zuurstof tot in het ei kan dringen en kooldioxide kan ontsnappen.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: