potlood geur

Reuk brengt je terug naar je jeugd

De geur van potloodslijpsel en grafiet uit onze schooltijd is heel karakteristiek. En als onze neus later de geur van pasgeslepen potloden weer oppikt, roept dat sterke herinneringen aan de jeugd op, doordat geuren rechtstreeks naar de hersenen gaan.

6 april 2016 door Gorm Palmgren

Je ruikt een vleugje sigarenrook en je bent onmiddellijk terug in de woonkamer van je opa en oma, waar grootvader steevast in zijn luie stoel sigaren zat te roken.

Geuren geven ons namelijk het gevoel dat we ter plekke zijn in de situatie die ze oproepen. Je denkt niet alleen aan je herinneringen, je herbeleeft ze.

FEITEN: Geuren gaan rechtstreeks naar de hersenen

? Zo werkt je reukvermogen:Geurreceptoren in de hersenen zijn rechtstreeks met het brein verbonden via een aanhangsel onder in de hersenen, de reukkolf.? Daardoor roept het reukzintuig herinneringen op: Een groot deel van de zenuwsignalen van het reukzintuig komen onverwerkt binnen in de hippocampus, het hersengebied waar het geheugen zetelt. Daardoor wekt de geur van bijvoorbeeld tabaksrook sterkere gevoelens op dan het woord 'tabak'.

Dit zijn voorbeelden van stoffen die vaak herinneringen oproepen door de interactie van reukvermogen en hersenen:

? Geld triggert het reukvermogen

'Geld stinkt niet,' wordt wel gezegd. Maar munten hebben een zeer specifieke, metallische geur. Dat komt door de stof 1-octeen-3-on, van oorsprong een lichaamsgeur, die reageert met het metaal van de munten.

? Oude boeken ruiken naar afgebroken papier

De bijzondere geur die in een antiquariaat hangt, ontstaat doordat de cellulose en lignine in het papier in de loop van de tijd afgebroken worden tot zoetige geurmoleculen als vanilline, tolueen en benzaldehyde.

? Je neus onthoudt de televisie

De voorloper van de flatscreen, de beeldbuis, stond onder hoogspanning en vormde daardoor in combinatie met zuurstof het scherp ruikende ozon.

? Schoensmeer bevat geurneutralisator

Schoensmeer bestaat uit sterke chemicaliën met een onaangename geur, die niet verdoezeld kan worden met welriekende parfums. Daarom wordt er nitrobenzeen aan toegevoegd, dat ook niet erg prettig ruikt, maar in ieder geval minder stinkt dan de andere stoffen in schoensmeer.

Neus beschermt ook tegen inteelt

Je neus roept niet alleen herinneringen uit een grijs verleden op – hij zorgt er ook voor dat je een partner kiest met wie je je veilig kunt voortplanten. Lees meer in ons artikel:

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: