løgn scanner Pinnochio

Hersenscan ontmaskert leugenaars

Wetenschappers gebruiken geavanceerde hersenscans om leugens op te sporen. Als we liegen, gebruiken bepaalde hersengebieden namelijk extra energie.

3 maart 2016 door Anne Lykke

Dankzij nieuwe scanmethoden kunnen wetenschappers leugens herkennen op de plaats waar ze ontstaan: in onze hersenen.

Een aantal van deze methodes wordt al commercieel toegepast.

Het Amerikaanse bedrijf No Lie MRI gebruikt hersenscans bijvoorbeeld om leugenaars te ontmaskeren met zogenoemde fMRI-scans. Hun klanten zijn veelal mensen die hun onschuld willen bewijzen, bijvoorbeeld bij een echtscheidingszaak.

Leugens zijn te zien in de hersenen

fMRI-scans meten de zuurstoftoevoer naar de hersenen en geven dus aan waar de meeste hersenactiviteit plaatsvindt. Scans hebben aangetoond dat bepaalde delen van onze hersenen extra actief zijn als we liegen, bijvoorbeeld de frontale hersenkwab.

De frontale kwab, het voorste deel van de hersenen, is betrokken bij probleemoplossing, planning en andere functies. Meestal draaien de delen van onze hersenen die zich bezighouden met taal, analyse en logica op volle toeren als we liegen. En dat kun je dus zien aan onze hersenen.

Ontbrekende hersengolf toont leugen aan

Een ander Amerikaans bedrijf meet hersengolven met elektrodes – een methode die we EEG noemen en die een betrouwbaarheid van bijna 100% heeft.

Bij een EEG-test krijgt de proefpersoon een soort helm met elektroden op zijn hoofd. Deze elektroden zijn aangesloten op een computer en meten de elektrische activiteit van de zenuwcellen onder de schedel.

Deze methode is gebaseerd op het feit dat je hersenen een karakteristieke hersengolf – P300 genoemd – uitzenden als je een echte herinnering aan een bepaalde gebeurtenis hebt. Als de proefpersoon deze echte herinnering niet heeft, is er ook geen P300-golf en hebben de onderzoekers indirect een leugen opgespoord.

EEG is geen traditionele leugendetector, maar een soort geheugentest. Deze test kan bijvoorbeeld gebruikt worden in een rechtszaak, om te kijken of iemand meer weet over de plaats delict of het moordwapen – of dat hij zit te liegen.

Gereconstrueerde beelden kunnen leugen bewijzen

Ook de methode die brain decoding wordt genoemd is erg interessant. Hierbij proberen wetenschappers een visuele indruk te reconstrueren op basis van de hersenen.

Hieronder staat een video die gereconstrueerd is op basis van hersengolven:

Deze methode maakt gebruik van het feit dat onze hersenen bepaalde activiteitspatronen vormen als we naar afbeeldingen van voorwerpen of personen kijken. Een computer die voorzien is van een enorm uitgebreide bibliotheek met afbeeldingen en de bijbehorende hersenactiviteiten, herkent de hersenactiviteit van de proefpersoon en vertaalt deze terug naar de afbeelding die eraan ten grondslag ligt.

Op termijn kan deze technologie ervoor zorgen dat de politie een plaats delict en het misdrijf door de ogen van het slachtoffer kan zien.

Zo herkennen wetenschappers een leugenaar

Wil je meer weten over de oude, vertrouwde leugendetector en over nieuwe manieren om leugens te herkennen? Lees dan het volledige artikel:

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: