Een vrouw krijgt in 1957 elektroshocktherapie in Winwick Hospital, een psychiatrische inrichting in Groot-Brittannië.

© University of Liverpool Faculty of Health & Life Sciences

Elektroshock van 1938 tot nu: van straf tot wondermiddel

Botbreuken en ernstige psychische trauma's: dat waren een aantal van de bijwerkingen van de elektroshock. Toendertijd hadden de artsen de methode nog niet zover ontwikkeld als nu.

1 mei 2017 door Rikke Jeppesen

1. Jaren 1930: de elektroshock wordt in gebruik genomen

© Otis Historical Archives National Museum of Health and Medicine // Flickr // Creative Commons

De elektroshock werd in 1938 uitgevonden door twee Italiaanse artsen. Deze artsen wisten al dat sommige psychisch zieken zich beter gingen voelen als je een epileptische aanval bij hen uitlokte.

In ziekenhuizen krijgen patiënten daarom de stof metrazol toegediend, waardoor ze een krampenaanval krijgen. Maar dit middel heeft ernstige bijwerkingen en voordat ze de spierkrampen krijgen, hebben de patiënten onder meer enorm veel last van angst.

De elektroshock wordt daarom in de jaren 1940 gebruikt als een veiligere en meer humane manier om een aanval op te wekken.

2. Jaren 1950: artsen maken misbruik van de elektroshock

© Youtube

De griezelscènes uit One Flew Over The Cuckoo’s Nest laten een tafereel zien dat plaatsvindt in de jaren 1950. De elektroshock helpt veel psychisch zieken, maar in sommige ziekenhuizen worden de shocks gebruikt als dreigmiddel en methode om lastige patiënten eronder te houden. 

Begin jaren 1950 voeren sommige artsen de elektroshock nog steeds in zijn meest zuivere vorm uit, dus zonder spierverslappers en narcose. Daarom krijgt een aantal patiënten ersntige trauma’s, omdat zij tijdens de behandeling bij kennis zijn. Anderen krijgen zulke hevige spierkrampen, dat zij er botbreuken door oplopen. 

3. Jaren 1960: de elektroshock krijgt een slechte naam

© Nasko // Creative Commons

De elektroshock helpt tegen depressies. Dat wordt sinds 1938 veelvuldig aangetoond in diverse wetenschappelijke publicaties. Maar veel patiënten zijn nog steeds bang voor de behandeling.

In de antiautoritaire jaren 1960 ontstaat de zogeheten antipsychiatrie. Een beweging waarvan de meest fervente aanhangers beweren dat psychische ziektes helemaal niet bestaan. Zij zijn ook sterk gekant tegen de elektroshock. 

De antipsychiatrie, negatieve publiciteit en de opkomst van de antidepressiva betekenen dat het gebruik van de elektroshock in de jaren 1960 en 1970 afneemt. 

4. Jaren 1980: de elektroshock krijgt een comeback

In de media vertellen diverse patiënten dat het beter met hen gaat nadat ze een elektroshock hebben gehad. De methode ontdoet zich van zijn slechte naam en diverse grote medische instanties zijn het eens met het gebruik van de elektroshock bij depressies.  

In ziekenhuizen neemt het gebruik van de elektoshock weer toe.

5. Nu: de elektroshock doet je brein groeien

We weten nu dat de elektroshock de beste behandeling is bij een zware depressie. Onderzoek toont aan dat bijna 80 procent van de zwaar gedeprimeerden na de behandeling helemaal van hun ziekte afkomt. En een week na de behandeling gaat het al beter met hen, terwijl medicijnen vaak pas na een paar maanden beginnen te werken.

Elektroshock gebeurt vandaag de dag onder gecontroleerde omstandigheden. De patiënt is onder narcose en krijgt spierverslappers, zodat het lichaam geen letsel oploopt door de hevige spierkrampen die de shock teweegbrengt. 

Onderzoekers hebben onlangs ontdekt waardoor de elektroshock werkt. De hersengebieden hippocampus en amygdala zijn bij depressieve mensen klein en een elektroshock zorgt ervoor dat ze groter worden. 

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: