De neuroloog Kaja Nordengen raakte gefascineerd door de hersenen na het lezen van de Noorse Wetenschap in Beeld.

© Sturlason

Aanstekelijk boek over het brein

Een Noorse neuroloog schreef een prettig leesbaar boek over het brein. Haar fascinatie voor de hersenen ontstond na het lezen van de Noorse Wetenschap in Beeld.

17 augustus 2017 door Andrea Voigt

Als je een nieuwe nier krijgt, zal niemand vragen of je daardoor een ander wordt. En als je maag verkleind wordt, krimpt je persoonlijkheid niet mee.

Maar als je hersenen vervangen zouden worden, zijn ethische dilemma’s onvermijdelijk.

Dat geeft aan hoezeer je je brein bent, schrijft Kaja Nordengen in haar boek Je onvervangbare hersenen, dat op 17 augustus is verschenen bij uitgeverij Atlas Contact.

De Noorse Wetenschap in Beeld

Toen Kaja Nordengen tien jaar was en een exemplaar van de Noorse Wetenschap in Beeld in handen kreeg, was ze meteen gegrepen door het brein. Vooral door de hersenen, wat veel later uitmondde in een studie neurologie.

Inmiddels is ze gepromoveerd, en ze is nog altijd even enthousiast over haar onderwerp. Op geestige wijze neemt ze de lezer mee op ontdekkingsreis in de hersenen.

De vertaling van Angélique de Kroon weet de luchtige, prettig onpretentieuze toon te handhaven.

Wij blijven ons brein

Dat wij ons brein zijn, weten we sinds Dick Swaab zijn boek Wij zijn ons brein uitbracht. Hij kreeg veel kritiek op die titel; de meeste mensen voelen zich niet alléén maar een brein.

Ook Nordengen kent een centrale rol aan de hersenen toe, al even stellig als Dick Swaab. ‘Als je hersendood bent, ben je dood,’ schrijft ze. En: ‘Het “zelf” is iets fysieks.’ Prikkelende uitspraken.

Elk orgaan in het menselijk lichaam kun je vervangen zonder dat je iemand anders wordt – behalve de hersenen.

Een vleugje Scandinavië

Nordengen lardeert haar boek met persoonlijke anekdotes, die bijdragen aan de toch al goede leesbaarheid.

En naast vele klassieke voorbeelden die je wellicht al kent – Phineas Gage, Jim Jones, Stanley Milgram – haalt ze ook Anders Breivik en de mythologie uit middeleeuws IJsland erbij om haar theorieën te verduidelijken.

Wereldwonder

Het resultaat is een levendig verhaal, dat soms ernstig en soms geestig is – en soms allebei: 

‘De hersenschors helpt ons (…) om snel de betekenis van geluiden te begrijpen en in te zien dat wat kennelijk in alle ernst gezegd wordt toch ironisch bedoeld is. Voel je je nu niet een wereldwonder, terwijl je daar zo op de bank zit?’

Ingewikkeld orgaan wordt simpel uitgelegd

Wereldwonder of niet, het ingewikkeldste orgaan wordt heel eenvoudig, stap voor stap, voor ons ontvouwen.

Een paar interessante vragen, zoals ‘Wat is vrije wil?’ en ‘Waar beginnen gedachten?’, laat ze liggen voor de toekomst, maar ze gaat wel uitgebreid in op kwesties als ‘Wat maakt jou tot jou?’ en ‘Wat is persoonlijkheid?’

Al met al is het boek een welkome aanvulling op de hersenliteratuur.

Bekijk ook ...

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: