Pollen

Pollen zetten je afweersysteem op een dwaalspoor

Elke zomer hebben miljoenen mensen last van hooikoorts. Pollen zijn op zichzelf onschadelijk – maar dat weet je afweersysteem niet.

28 mei 2015 door Lea Holtze

Pollen foppen je afweersysteem

Miljoenen mensen in Europa denken bij het woord 'zomer' aan traanogen, een loopneus en keelpijn.

Ons afweersysteem, dat ons gewoonlijk beschermt tegen aanvallen van virussen, bacteriën, schimmels, parasieten en schadelijke celmutaties, kan namelijk worden misleid.

Steeds meer mensen met hooikoorts

Als een parasiet je neus probeert binnen te dringen, wil je lichaam hem eruit blazen of spoelen door te niezen of snotteren. Weet de parasiet die obstakels te omzeilen, dan zet het afweersysteem de tegenaanval in en vormt het antistoffen die bij de uitgangen van het lichaam paraat staan om vergelijkbare bezoekers buiten de deur te houden.

Het probleem voor mensen met hooikoorts is dat hun afweersysteem pollen of stuifmeel aanziet voor een parasiet. Hoe dat komt, is vooralsnog een raadsel.

Wetenschappers denken dat allergie mogelijk erfelijk is, maar dat de oorzaak ook moet worden gezocht in het ons omringende milieu. Misschien zijn we te hygiënisch geworden, waardoor ons afweersysteem te weinig wordt gestimuleerd en minder effectief wordt. Of misschien wordt het afweersysteem beïnvloed door chemicaliën in onze omgeving, die het verkeerd coderen.

Feit blijft dat steeds meer mensen last hebben van hooikoorts.

Wat doen pollen in je lichaam?

Pollen is een ander woord voor stuifmeel. Het is enkelvoudig, 'het pollen', maar meestal gebruiken we het als meervoud. Pollen komen in het voorjaar van berken, elzen en hazelaars en in de zomer van grassen en alsem.

Pollen hebben een diameter van circa 0,0015 centimeter en kunnen zweven in de lucht. Als ze in het natte, zachte slijmvlies terechtkomen, lossen de eiwitten van de pollen op en dringen die het lichaam binnen, waar ze de cellen van het afweersysteem, mestcellen, tegenkomen.

Als de mestcellen worden geactiveerd, storten ze een grote hoeveelheid histamine uit in het lichaam, die de zenuweinden prikkelt en ervoor zorgt dat de longen zich samentrekken, dat er slijm wordt gevormd in de neus en longen en dat de bloedvaten uitzetten.

Als de histamine overal in het lichaam komt, daalt de bloedruk zo sterk dat iemand in zeldzame gevallen kan overlijden door een anafylactische shock.

Hooikoorts wordt erger

Antihistamine werkt tegen lichte hooikoorts, maar bij zwaardere gevallen is er iets sterkers nodig. Je kunt de medicijnen afstemmen op het pollenweerbericht en op voorspellingen van het aantal pollen per kubieke meter lucht. Maar let op: het aantal pollen is slechts een momentopname, en een onbehandelde of verkeerd behandelde allergie kan gevaarlijk zijn.

In het begin zijn er namelijk 1000 pollenkorrels nodig om een nies uit te lokken. Blijf je echter onbehandeld of onderbehandeld doorlopen, dan word je steeds gevoeliger.

Op een gegeven moment begin je bij één korrel al te niezen. En een Nederlandse studie heeft aangetoond dat iemand met onbehandelde hooikoorts achter het stuur net zo gevaarlijk slingert als een automobilist met een alcoholpromillage van 0,5 promille.

Zomergevaren op Instagram

Zonneallergie, adders, kwallen en wespen. De zomer is een heerlijk jaargetijde, maar zit vol gevaren.

  • Wat vind jij het grootste zomergevaar? Maak een foto en zet hem op Instagram met de tag #summerdanger.

Hier vind je alle foto's.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: