Zie je ’s nachts kleuren?

Een oud gezegde luidt: Bij avond zijn alle katjes grauw. Klopt daar iets van?

Kegelcellen zijn 25 tot 100 keer minder lichtgevoelig dan staafcellen. De staafjes nemen het over in het donker, maar ze produceren alleen zwart-witbeelden; daarom zien we ’s nachts geen kleuren.
Claus Lunau
Kegelcellen zijn 25 tot 100 keer minder lichtgevoelig dan staafcellen. De staafjes nemen het over in het donker, maar ze produceren alleen zwart-witbeelden; daarom zien we ’s nachts geen kleuren.

Het oog kent twee soorten gezichtscellen: staafjes en kegels. De staafjes zijn het meest lichtgevoelig en registreren licht en donker. De kegels registreren kleur, en zetten zwartwitbeelden om in kleur die de staafjes naar de visuele schors in de hersenen sturen.

We hebben kegeltjes voor het zien van rood, groen en blauw. Als er weinig licht is, zoals ’s nachts, is het licht miljoenen keren zo zwak als overdag. Het oog moet dat kleine beetje licht zo goed mogelijk opnemen, en doet dat met de staafjes; niet met de drie soorten kegelcellen, want die zouden het licht onderling moeten verdelen. Daarom zien we ’s nachts alles in zwart-wit en klopt het dus dat alle katten in het donker grauw zijn, ongeacht hun werkelijke kleur.

Afwijkingen kunnen leiden tot kleurenblindheid

De drie soorten kegeltjes die rood, groen en blauw licht registreren, kunnen met elkaar elke andere kleur vormen. Hetzelfde principe wordt bijvoorbeeld gebruikt om een beeld op kleurentelevisie te laten zien; dat wordt namelijk uit die drie kleuren opgebouwd.

Afwijkingen aan de kegels, of ze nu aangeboren zijn of later zijn ontstaan, kunnen leiden tot (gedeeltelijke) kleurenblindheid. De meest voorkomende kleurenblindheid is die voor rood-groen, waarbij het onderscheid tussen rood, geel en groen lastig is.

Heb je hier een vraag over? Stuur een bericht naar Hoe zit dat?

Nieuw tijdschrift

Diversen: Lees over Toetanchamon en hoe het met hem afliep. Het nieuwe DNA-onderzoek brengt ons dichter bij het antwoord.

Aanmelden nieuwsbrief

Gratis nieuwsbrief van Wetenschap in Beeld. Meld je hier aan.

Poll

Onderzoekers proberen regen- en hagelbuien te sturen. Vind je het een goed idee om regen met chemicaliën te laten ontstaan?


Hitlers schedel leidt tot bittere strijd

De Russen beweren dat een schedelfragment in hun staatsarchief van Adolf Hitler is.

Download de serie 'In cijfers'

Diversen: Download of print hier de pdf's uit de serie 'In cijfers' en ontdek de bronnen erachter.