Zie je ’s nachts kleuren?

Een oud gezegde luidt: Bij avond zijn alle katjes grauw. Klopt daar iets van?

Kegelcellen zijn 25 tot 100 keer minder lichtgevoelig dan staafcellen. De staafjes nemen het over in het donker, maar ze produceren alleen zwart-witbeelden; daarom zien we ’s nachts geen kleuren.
Claus Lunau
Kegelcellen zijn 25 tot 100 keer minder lichtgevoelig dan staafcellen. De staafjes nemen het over in het donker, maar ze produceren alleen zwart-witbeelden; daarom zien we ’s nachts geen kleuren.

Het oog kent twee soorten gezichtscellen: staafjes en kegels. De staafjes zijn het meest lichtgevoelig en registreren licht en donker. De kegels registreren kleur, en zetten zwartwitbeelden om in kleur die de staafjes naar de visuele schors in de hersenen sturen.

We hebben kegeltjes voor het zien van rood, groen en blauw. Als er weinig licht is, zoals ’s nachts, is het licht miljoenen keren zo zwak als overdag. Het oog moet dat kleine beetje licht zo goed mogelijk opnemen, en doet dat met de staafjes; niet met de drie soorten kegelcellen, want die zouden het licht onderling moeten verdelen. Daarom zien we ’s nachts alles in zwart-wit en klopt het dus dat alle katten in het donker grauw zijn, ongeacht hun werkelijke kleur.

Afwijkingen kunnen leiden tot kleurenblindheid

De drie soorten kegeltjes die rood, groen en blauw licht registreren, kunnen met elkaar elke andere kleur vormen. Hetzelfde principe wordt bijvoorbeeld gebruikt om een beeld op kleurentelevisie te laten zien; dat wordt namelijk uit die drie kleuren opgebouwd.

Afwijkingen aan de kegels, of ze nu aangeboren zijn of later zijn ontstaan, kunnen leiden tot (gedeeltelijke) kleurenblindheid. De meest voorkomende kleurenblindheid is die voor rood-groen, waarbij het onderscheid tussen rood, geel en groen lastig is.

Heb je hier een vraag over? Stuur een bericht naar Hoe zit dat?

Huidige editie

Abonnement: In dit nummer kun je onder meer lezen over de wedloop om het aidsvaccin en lichten we een tipje van de sluier op over de auto's van de toekomst.

Download een gratis proefnummer

Abonnement: Download een complete uitgave van Wetenschap in Beeld. Helemaal gratis. Je hoeft alleen maar in te loggen als gebruiker van wibnet.nl.

Aanmelden nieuwsbrief

Gratis nieuwsbrief van Wetenschap in Beeld. Meld je hier aan.

Poll

Historia

Hoe werd Rusland zo groot?

Waarom werd Rusland het grootste land ter wereld?

Volg de ruimteblog

Lees wat de journalisten Helle en Henrik Stub van Wetenschap in Beeld over het heelal te melden hebben.

Historia

Thema: Tweede Wereldoorlog

Verdiep je in de grootste gebeurtenissen van de 2. Wereldoorlog.

Historia

10.000 jaar bier

Bier bestaat al bijna net zo lang als de mens zelf.