Wat zijn steencirkels?

De steencirkels in het noordpoolgebied zijn ontstaan door vorst en dooi. In die processen vormt het grofste materiaal een ring, terwijl het fijne materiaal middenin terechtkomt. Deze cirkels kunnen een diameter van tien centimeter tot een paar meter hebben.

Er worden ook andere patronen gevormd in arctische landschappen: de stenen kunnen strepen vormen in plaats van cirkels. Ook kan de grond barsten en zogeheten polygonale grond vormen, veelhoeken, zonder dat de materialen duidelijk van elkaar gescheiden worden.

Strepen en cirkels van steen ontstaan als bodemmateriaal wordt gescheiden. Strepen worden gevormd in heuvelachtig terrein.

Met behulp van computersimulaties is aangetoond dat er sprake is van twee verschillende processen. Bij het eerste proces ontstaan er lenzen van ijs in de bevriezende grond, die de stenen bij de stenen en de aarde bij de aarde deponeren.

Bij het tweede proces worden de structuren van de stenen samengeperst, doordat de grond eromheen bevriest. Hierbij worden stapels stenen tot langwerpige structuren uitgerekt.

Als er vooral scheiding optreedt, ontstaan er steencirkels, en als het persmechanisme domineert, ontstaat er polygonale grond. Op heuvelachtig terrein ontstaan strepen.