Waarom zingt het ijs op grote meren?

Soms lijkt het alsof het ijs op een meer rondzingt. Hoe ontstaat dat geluid?

spl/Scanpix

IJs gaat zingen als er barsten in ontstaan die over het meer schieten. Daardoor gaat het ijs trillen. Als deze trillingen zich door de lucht verplaatsen, klinkt het alsof het ijs zingt – een beetje alsof je op het spoor staat en er een trein aan komt. Omdat de barsten in het ijs zich pijlsnel verplaatsen, kun je wel eens horen hoe het geluid verderop ontstaat en vervolgens snel dichterbij komt.

Er zijn verschillende oorzaken voor het ontstaan van deze zingende barsten. De scheuren veroorzaken allemaal een bepaalde spanning in het ijs, net als tektonische platen die spanningen in de aardkorst opbouwen en tot slot uitmonden in een aardbeving. De trillingen in het ijs – het lied dat het meer voortbrengt – vormen een soort ijsbeving.

De spanning kan veroorzaakt worden door drukveranderingen in de atmosfeer. Het ijs moet meeveren, maar omdat het hard is, kan het alleen barsten. De spleten kunnen ook ontstaan door grote variatie in de luchttemperatuur.

Koud ijs neemt minder ruimte in dan warm ijs, dus als het koud wordt, krimpt het en barst het. Op hele grote meren kan de invloed van de getijden groot genoeg zijn om het ijs te laten scheuren.

Voor zingend ijs zijn grote meren nodig. Op meren kleiner dan 10.000 m2 brengen barsten geen symfonie ten gehore.

Huidige editie

Abonnement: In dit nummer kun je onder meer lezen over de wedloop om het aidsvaccin en lichten we een tipje van de sluier op over de auto's van de toekomst.

Download een gratis proefnummer

Abonnement: Download een complete uitgave van Wetenschap in Beeld. Helemaal gratis. Je hoeft alleen maar in te loggen als gebruiker van wibnet.nl.

Aanmelden nieuwsbrief

Gratis nieuwsbrief van Wetenschap in Beeld. Meld je hier aan.

Poll

Historia

Hoe werd Rusland zo groot?

Waarom werd Rusland het grootste land ter wereld?

Volg de ruimteblog

Lees wat de journalisten Helle en Henrik Stub van Wetenschap in Beeld over het heelal te melden hebben.

Historia

Thema: Tweede Wereldoorlog

Verdiep je in de grootste gebeurtenissen van de 2. Wereldoorlog.

Historia

10.000 jaar bier

Bier bestaat al bijna net zo lang als de mens zelf.