Het zout in de Dode Zee komt uit de rivier de Jordaan, die erin uitmondt. Het Jordaanwater is zoet, maar bevat toch een beetje opgelost zout. Omdat het water niet uit de Dode Zee weg stroomt, maar er alleen verdampt, hoopt het zout zich op. Het water dat verdampt is zuiver en laat het opgeloste zout achter.
Het beetje zout dat het Jordaanwater bevat, is een gevolg van verwering. Door die verwering wordt gesteente afgebroken en worden er opgeloste stoffen in de vorm van ionen geproduceerd, zoals Na+ (natrium) of Cl- (chloor), de ingrediënten van keukenzout.
Het proces dat de Dode Zee zout maakt, is hetzelfde proces dat gedurende de ruim 4,5 miljard jaar dat de aarde bestaat, de oceanen zout heeft gemaakt. Daar stroomt het water ook niet uit weg, maar omdat de Dode Zee veel kleiner is en het klimaat warm en droog, gaat het proces veel sneller. Het zoutgehalte in de Dode Zee is gemiddeld 33,7%, terwijl het in de oceanen gemiddeld slechts 3,9% is.
Zonder afvoer van water zou je denken dat de Dode Zee uiteindelijk overstroomt. Dat is echter niet het geval, omdat het zo warm en droog is dat er net zo veel water verdampt als er aangevoerd wordt.
Water uit de Jordaan maakt de Dode Zee zout. Door de hoge zoutconcentratie heeft het water een hoge dichtheid, waardoor je er veel beter in drijft dan in gewoon zeewater.
Het proces dat ervoor zorgt dat er steeds meer zout bijkomt heet indampen. En als de zoutconcentratie een bepaald niveau bereikt, kan het water niet méér zout oplossen: het is verzadigd. Gaat de verdamping dan nog verder, dan wordt het verzadigingspunt bereikt en slaat het zout in vaste vorm neer. En als al het water weg is, kunnen de zoutkristallen ‘geoogst’ worden. Puur natriumchloride (keukenzout) kan in de voedselindustrie gebruikt worden, en anders is het voor de chemische industrie.
Abonnement: In dit nummer kun je onder meer lezen over de wedloop om het aidsvaccin en lichten we een tipje van de sluier op over de auto's van de toekomst.
Abonnement: Download een complete uitgave van Wetenschap in Beeld. Helemaal gratis. Je hoeft alleen maar in te loggen als gebruiker van wibnet.nl.
Lees wat de journalisten Helle en Henrik Stub van Wetenschap in Beeld over het heelal te melden hebben.
Verdiep je in de grootste gebeurtenissen van de 2. Wereldoorlog.