Kan puimsteen echt op water drijven?

Zelfs een kind weet dat een steen naar de bodem zinkt als die in het water wordt gegooid. Maar er zijn uitzonderingen, en puimsteen, een grijzige, poreuze en zeer lichte steen, is de bekendste.

Puimsteen is zo licht doordat het – door zijn vulkanische oorsprong – vol kleine gasbelletjes zit. Puimsteen ontstaat als hete lava onder hoge druk bij een uitbarsting uit een vulkaan wordt geslingerd.

Daardoor koelt de lava zeer snel af, en tegelijkertijd keldert de druk. De daling van de druk betekent dat de gassen, zoals CO2, die in de lava zijn opgelost, heel plotseling worden gescheiden van de vloeibare fase, en dan door de snelle afkoeling vastvriezen als belletjes. Het resultaat daarvan is een materiaal met een dichtheid van slechts 0,25 g/cm3, tegen een dichtheid van water van 1 g/cm3.

De dichtheid van puimstenen is wel afhankelijk van de omstandigheden waarin ze zijn ontstaan, en ze kunnen te zwaar zijn om te blijven drijven. Puimsteen zuigt bovendien water op en zal dan zo zwaar worden dat het zinkt.