Hoe werkt teflon?

Waarom bakken voedingsmiddelen niet aan in een teflonpan? Waaruit bestaat teflon? En hoe zorg je er eigenlijk voor dat teflon aan de pan blijft zitten?

Teflon is de merknaam van een reeks kunststofproducten die behalve koolstofatomen ook het element fluor bevatten. In teflon zijn de zeer lange koolstofketens van het plastic als het ware in fluor verpakt. De chemische binding tussen koolstof en fluor is zo sterk dat teflon meestal niet door andere chemische verbindingen wordt aangetast en er geen verbinding mee aangaat. Bovendien is teflon enorm glad. Het slijtvaste teflon heeft ontelbare gebruiksmogelijkheden. Het gladde materiaal is geschikt voor smeermiddelen, voor vuilafstotende coatings en ruitenwissers die soepel over de ruit glijden. Maar teflon kennen we in de eerste plaats toch als het laagje dat pannen gebruiksvriendelijk maakt. Het teflon dat voor koekenpannen wordt gebruikt, heet PTFE, ofwel polytetrafluoroethyleen. Omdat teflon zo glad is, blijven voedingsmiddelen nauwelijks plakken en dat betekent onder meer dat bij het bakken minder vet nodig is. De eerste koekenpan met teflon kwam in 1954 op de markt, zestien jaar nadat onderzoekers van de firma DuPont het materiaal bij toeval ontdekten. Juist omdat het materiaal chemisch zo inactief is, is het niet eenvoudig het aan het metaal van de pan te laten hechten. De truc is de pan eerst te zandstralen, zodat het oppervlak ruw wordt. Daarna wordt de pan met een dunne laag speciale primer ingespoten en dan pas kan het verhitte teflon worden opgespoten. Als teflon zijn smeltpunt van 327 graden nadert, wordt het namelijk soepeler en kan het zich aan het metaal van de pan hechten. Teflon stond lange tijd bekend als de gladste stof ter wereld, maar onderzoekers van het Argonne-laboratorium in Amerika hebben nog niet zo lang geleden een materiaal van koolstofvezel ontwikkeld dat tot veertig keer gladder is dan teflon.