Hoe kun je diamanten slijpen?

Diamant is dan wel het hardst bekende mineraal, maar slijpen is niet onmogelijk. Een brok ruwe diamant is op zich weinig spectaculair, en de reden dat het mineraal zo geliefd is voor onder meer sieraden, is juist dat het kan worden geslepen. Voor dat slijpen wordt ook diamant gebruikt.

En het is mogelijk om een diamant te slijpen met een diamant, doordat de diamant niet aan alle kanten even hard is. Als een diamant wel overal even hard zou zijn, was het zo goed als onmogelijk om hem te slijpen. Om dit te kunnen begrijpen, moeten we kijken naar de structuur van de diamant.

Diamanten hebben perfecte roosterstructuur

Diamant bestaat uit koolstof, die in een volmaakt kristallijne roosterstructuur is geordend, waarin elke koolstofatoom aan vier andere koolstofatomen gebonden is. Een diamantkristal valt daarmee onder het zogeheten kubische kristalstelsel, dat het eenvoudigste en het meest symmetrische kristalstelsel is. Dat betekent dat je een coördinatenstelstel met drie even lange assen – die loodrecht op elkaar staan – in een diamantkristal kunt zien.

De simpelste kubische kristal is de kubus zelf, en op zich kunnen diamanten ook als kubus groeien. Maar meestal groeien ze als een octaëder, dus twee vierzijdige piramidale vormen die aan elkaar zitten met het grondvlak. Een diamant is het hardst in de richting die evenwijdig aan de octaëderzijden is, en het zachtst in de richting parallel met de kubuszijden.

Het slijpen van diamanten gebeurt met gereedschap dat bekleed is met diamantpoeder. De kleine diamantdeeltjes zijn verschillend georiënteerd en daarom is de hardheid ook verschillend. Sommige deeltjes zullen altijd harder zijn dan het te bewerken vlak – tenzij het een van de hardste vlakken is.

Maar als je een slijptol net iets kantelt ten opzichte van het hardste vlak, zul je een diamant nog steeds kunnen slijpen.

(A) Octaëderzijde: hard. (B) kubuszijde: zacht. (C) Dodecaëderzijde: medium.

Diamanten hebben zachte kanten

Door zijn structuur is een diamant niet overal even hard. Hij is het zachtst evenwijdig aan de kubuszijden en het hardst evenwijdig aan de octaëderzijden. Dit gegeven wordt bij het slijpen gebruikt.