The sun

Zonnetornado's: oud raadsel opgelost

Enorme tornado’s warmen atmosfeer van de zon op.

28 mei 2013

Astrofysici vragen zich al jaren af hoe het komt dat de buitenlaag van de atmosfeer van de zon, de zogeheten corona, met zijn circa 2 miljoen °C zo veel heter is dan de 6000 °C aan het oppervlak van de zon. Je zou verwachten dat het oppervlak juist warmer is, omdat het dichter bij de gloeiend hete kern ligt.

Onderzoekers van de Noorse universiteit van Oslo denken dit raadsel nu opgelost te hebben: gigantische tornado’s brengen constant energie van het oppervlak naar de corona. Daardoor kunnen de temperaturen daar tot grote hoogten stijgen.

Deze conclusie stoelt onder meer op hogeresolutiefoto’s van de NASA-sonde Solar Dynamics Observatory (SDO) en de Swedish Solar Telescope (SST), die op de Canarische Eilanden staat. De foto’s tonen onder andere 14 magnetische tornado’s die zich uitstrekken van het oppervlak van de zon tot aan de corona.

Zonnetornado's met plasma en magnetische energie

De enorme tornado’s lijken op de aardse, maar bestaan uit heet plasma en magnetische energie. Ze zijn bijna 3.000 kilometer hoog en 1.500 kilometer breed, en ze roteren met 300.000 kilometer per uur. Er zouden 11.000 van deze tornado’s actief zijn.

Deskundigen denken dat een beter begrip van de tornado’s op de zon kan leiden tot nieuwe vormen van energieproductie op aarde. ‘Als we snappen hoe de natuur gemagnetiseerd plasma verhit, kunnen we deze kennis wellicht gebruiken om technieken te ontwikkelen waarmee groene energie wordt opgewekt’, aldus zonnefysicus Robertus Erdélyi van de University of Sheffield.

Meer lezen over de zon?

Bekijk ons grote thema met foto's, quizzen en veel wetenswaardigheden. Bezoek thema over de zon

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: