Waarom hebbensterren zoveel kleuren?

1 september 2009

De kleur van een ster wordt bepaald door zijn oppervlaktetemperatuur, en die verschilt per ster. Er bestaan bruine dwergsterren die een paar honderd graden zijn en er zijn sterren met een oppervlak van 100.000 graden. En dat levert verschillende kleuren op. Het volledige kleurenspectrum is aanwezig. Sterren kunnen niet alleen de klassieke kleuren rood, oranje, geel, groen, blauw en violet uitstralen, die voor ons zichtbaar zijn, maar ook de onzichtbare soorten aan weerszijden: infrarood en ultraviolet licht. Het verband tussen de kleur van de ster en de oppervlaktetemperatuur is niet veel anders dan wij hier op aarde kunnen zien. Zo straalt een voorwerp bij kamertemperatuur infrarood licht uit, maar als het tot boven de 500°C wordt opgewarmd, krijgt het al een rode gloed. Als we de temperatuur daarna een paar duizend graden opschroeven, wordt het voorwerp roodgloeiend, wat ook het geval is bij rode reuzensterren zoals de Betelgeuze. Bij nog hogere temperaturen wordt het voorwerp oranje en daarboven weer geel. Bij 5500 graden is het net zo warm als aan het oppervlak van de zon en straalt het voorwerp een geelwit licht uit. Een heet voorwerp straalt alle mogelijke frequenties (kleuren) uit, en de kleur die je waarneemt is meestal de kleur die het meest in de verdeling voorkomt – aangenomen dat onze ogen erop reageren. Witgloeiend zou eigenlijk ‘groengloeiend’ moeten heten, omdat groen de meest voorkomende kleur in de verdeling is. Maar ons oog neemt deze verdeling van frequenties waar als neutraal wit. Dat komt door de manier waarop het oog is opgebouwd. Bij hogere temperaturen verschuift de meest voorkomende kleur in de richting van de blauwe kant van het spectrum, zodat de ster blauwwit lijkt. Dit gebeurt bij meer dan 10.000 graden. Bij nog hogere temperaturen domineert de onzichtbare, ultraviolette straling, maar er is nog wel zoveel blauw aanwezig dat de ster met het blote oog waargenomen kan worden.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: