Chili krijgt ’s werelds grootste telescoop

Chili krijgt er een enorme telescoop bij. De European Extremely Large Telescope – afgekort tot E-ELT – wordt gebouwd op een bergtop midden in de Atacamawoestijn. De Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) heeft hiertoe het initiatief genomen.

De hoofdspiegel van de telescoop krijgt een diameter van 42 meter, en daarmee wordt de E-ELT de allergrootste optische telescoop ter wereld. De kosten komen uit op een miljard euro en de bouw zal zo’n zeven jaar in beslag nemen; in 2018 moet de telescoop klaar zijn. De hoofdspiegel wordt opgebouwd uit 984 zeshoekige spiegels van elk maximaal 1,4 meter, waarmee het totale oppervlak uitkomt op ruim 1300 m2. De spiegel moet zo groot zijn omdat hij zoveel mogelijk licht van verre lichtzwakke hemellichamen moet opvangen. De E-ELT zal 15 keer zo krachtig zijn als de beste telescopen die nu bestaan, en dit reuzenoog zal 100 miljoen keer zoveel licht kunnen opvangen als het menselijk oog kan waarnemen.

De telescoop zal zowel zichtbaar licht als infraroodstraling opvangen; dit laatste is van belang bij de waarneming van de objecten die het verst weg staan. Doordat het heelal continu uitdijt, bewegen de verste sterren zich ook het snelst weg van de aarde. Daarom verschuift de golflengte van het licht van die sterren richting het infrarode gebied. Zonder infraroodcamera’s zou de telescoop de hemellichamen die het verst weg staan en dus het eerste zijn ontstaan, niet kunnen waarnemen.

Naast verre sterren en sterrenstelsels hopen de astronomen planeten te kunnen observeren die op de aarde lijken en die om verre sterren draaien. Met de gegevens zullen we wellicht een aantal grote wetenschappelijke raadsels kunnen oplossen, zoals de vraag waar donkere materie en donkere energie uit bestaan.