John Phillips

Iets in de ruimte beschadigt de ogen van astronauten

80 procent van de astronauten die langere tijd in de ruimte verblijven, loopt oogletsel op. Hoe dat komt is niet bekend, maar NASA heeft een theorie.

13 juli 2016 door Tobias Hjortkjær Schultz

Astronaut John Phillips was verbaasd toen hij in juli 2005 tijdens een pauze van zijn werk op het internationale ruimtestation ISS even wilde genieten van zijn favoriete bezigheid: kijken naar zijn geboorteplaneet.

'Ik merkte dat ik niet goed kon scherpstellen op de aarde,' zegt hij tegen de Washington Post. Maar in eerste instantie dacht hij er niet verder over na. 'Ik denk niet dat ik het aan de aarde heb gemeld,' vertelt de astronaut.

Het ongezonde heelal

Het verbaast je misschien dat John Phillips geen melding maakte van zijn toestand, maar hij was eraan gewend dat het leven in gewichtloze toestand vreemde dingen met je lichaam doet.

Astronauten worden 5 centimeter langer, terwijl hun spiermassa afneemt in een tempo dat op aarde niet mogelijk zou zijn.

Het is kortom vrij ongezond om langere tijd in de ruimte te verblijven. John Phillips, die zijn hele leven uitstekende ogen had gehad, woonde drie maanden op het ISS toen hij voor het eerst merkte dat zijn zicht verslechterde.

'Ik dacht dat het vanzelf over zou gaan als ik terug op aarde was,' zegt hij.

Plattere oogbollen

Maar dat was niet zo. John Phillips bleef bijziend.

Toen specialisten bij NASA de ogen van de astronaut onderzochten, constateerden ze dat die een opvallende verandering hadden ondergaan.

Zijn oogbollen waren platter geworden, waardoor het netvlies naar voren was gedrukt. Dat leidde tot de plotselinge bijziendheid.

Veel meer gevallen

In eerste instantie dachten de artsen van NASA dat John Phillips een opzichzelfstaand geval was. Maar daar vergisten ze zich in.

Wel 80 procent van de astronauten die langere tijd op het ISS zijn geweest, werd getroffen door dit raadselachtige syndroom – zij het niet allemaal in dezelfde mate.

Het is nog niet duidelijk wat de oorzaak is van deze ruimteziekte, maar NASA's specialisten hebben een theorie ontwikkeld die volgens hen waarschijnlijk genoeg is om verder te onderzoeken.

Het stijgt hun naar het hoofd

Volgens de theorie stijgt er zo veel bloed naar het hoofd van de astronauten dat de druk op de achterkant van de oogbollen wordt verhoogd. Daardoor wordt het oog geleidelijk samengedrukt, met bijziendheid tot gevolg.

Dat klinkt misschien gek, maar de astronaut Scott Kelly, die een heel jaar in de ruimte was, mat op een gegeven moment dat hij wel 2 liter meer vocht in zijn hersenen had dan toen hij nog op aarde was.

Als de theorie over het extra vocht in de hersenen blijkt te kloppen, ligt de oplossing voor het probleem voor de hand.

De Russen hebben namelijk een broek ontwikkeld die de zwaartekracht kan simuleren door onderdruk te creëren in de pijpen en daarmee een deel van het vocht bij het hoofd vandaan te houden.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: